Kompress

Kompress (lot. compressus — qisilgan) — shifo maqsadida qo’yilgan issiq yoki sovuq boylam. Ogrigan a’zoni sovqotishdan va b. tashqi ta’sirotlardan himoya qilish uchun bir necha qavat doka yoki qalin paxta qatlamdan iborat quruq K.dan foydalaniladi. Shifobaxsh ta’sir ko’rsatish maqsadida nam K. qo’llanadi. Bu K.ning sovuq, qaynoq, issiq va dori- li xillari bo’ladi. Shifokor buyurgan K.ni bemorning o’zi yoki unga qaraydigan odam qo’yishi mumkin. K.ning qanchalik davomliligi uning qanday qo’yilishiga bog’liq. S o v u q K. (bir bo’lak yumshoq ma- Toni bir necha qavat qilib sovuq suvga bo’ktirib olinadi) ma’lum bir joyni sovitib, qon tomirlarini toraytira- Di; uni lat eganda, burun konaganda gav- daning kasal qismiga (bosh, qo’l, oyoq va b. joylarga) qisqa muddat (2-3 min.) qo’yiladi. Issiq K. qon tomirlarini uzoq, vaqt davomida kengaytirib, teri va chuqurroqdagi to’qimalarga qon oqib kelishini yaxshilaydi, natijada yallig’lanish o’chog’i tez yo’qolib, ogriq qoladi. Bir necha qavat qilib taxlangan doka yoki matoni oldindan uy t-rasidagi suvga bo’ktirib olib, yaxshilab siqib, ka- sal joyga qo’yiladi, ustidan kleyonka yoki suv o’tkazmaydigan qog’oz yopiladi (kle- yonka yoki qog’oz ancha katta bo’lishi va nam matoni berkitib turishi kerak), uning ustidan kattaroq paxta yoki flanel (K. ostida hosil bo’lgan issiqlikni saqlab turish uchun) o’raladi. K. to’g’ri qo’yilgan bo’lsa, tanaga tegib turgan mato K. olin- ganda iliq va nam bo’ladi. K. aksari kechqurun, uxlashdan oldin qo’yiladi. K. tananing katta joyiga (mas, ko’krak qafasiga) qo’yiladigan bo’lsa., bemor o’rinda yotishi lozim. Ba’zan suvli isi- tadigan K. o’rniga arokli yoki spirtli K. qo’llaniladi. Bunday K. tez qurib qoladi, shuning uchun tez-tez almashtirib turiladi. Dorili K. isitadigan K.ning ayni o’zi, bunda K. ta’sirini kuchayti- rish uchun suvga vrach buyurgan turli xil dori moddalar qo’shiladi. K. noto’g’ri qo’yilganda ko’ngilsiz oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shuning uchun K.ni o’z bilgicha, vrach maslahatisiz qo’ymaslik kerak.