APORT

APORT (Fransuzcha apport) — aktsiyadorlik jamiyati ixtiyoriga sotilgan aktsiyalar uchun to’lov tarzida o’tadigan mulk. Muayyan summaga baholangan tovarlar, savdo va sanoat korxonalari Aport bo’lishi mumkin. Ko’p hollarda ta’sischilar yangi tashkil … Read More

APORIYA

APORIYA (Yunoncha aporia — qiyinchilik) — formal mantiqsa muhokamalardagi ziddiyat tufayli hal etib bo’lmaydigan yoki hal etilishi mushkul bo’lgan holat, mantiqiy qiyinchilik. Yunon faylasuflari mushkul mantiqiy muammolarni Aporiya deb ataganlar. … Read More

APOPLEKSIYA

APOPLEKSIYA (Yunoncha apoplesso — zarb bilan shikast etkazish) — bosh miyaga qon quyilishi natijasida bemorning tez hushdan ketib, yiqilishi bilan davom yetadigan kasallik holati.

APONEVROZ

APONEVROZ (Yunoncha aponeurosis: apo… va neuron — pay) — tarkibida qalin elastik va kollagen tolalar bo’lgan biriktiruvchi serbar to’qima; ba’zi serbar muskullar payi. Qo’l-oyoq kafti terisining ostida, boshning sochli qismida, … Read More

APOMIKSIS

APOMIKSIS (apo … va Yunoncha mixis -og’ish) — organizmlarning jinsiy jarayon sodir bo’lmasdan ko’payishi. Tom ma’noda Apomiksis murtakning urug’lanmasdan rivojlanishidir. Yangi organizmning jinsiy hujayra (tuxum) yoki vegetativ hujayra hosil qilishiga … Read More

APOLLONIY PERGAYOS

APOLLONIY PERGAYOS (miloddan avvalgi 265 — 170) — yunon matematigi va astronomi. Asosiy asari “konus kesimlar” bo’lib, uning yunon tilidagi 4 va Arab tiliga tarjima qilingan 3 kitobi saqlanib qolgan; … Read More

APOLLON

APOLLON — yunon mifologiyasi va dinida Olimp xudosi, Zevs va Letoning o’g’li, shifo baxsh etuvchi, sohibkaromat va san’at homiysi. Apollonga sig’inish kichik Osiyoda boshlanib, miloddan avvalgi 2-ming yillikda Yunonistonga, u … Read More

APOKALIPSIS

APOKALIPSIS (Yunoncha apokalypsis — bashorat) — yahudiy va xristian dinlarining yuzaga kelishiga oid diniy adabiyot namunalaridan biri; ilohiy karomatli rivoyatlar. Yahudiy va xristian dinining paydo bo’lishi jarayonida diniy karomat xususiyatiga … Read More

APOGEY

APOGEY (Yunoncha apogejos — yerdan uzoqda joylashgan) — yer yo’ldoshi orbitasining yer markazidan eng uzoq nuqtasi. Masalan, Oyning Apogeyi 405000 kilometr.

APOGAMIYA

APOGAMIYA (apo … va Yunoncha gamos — qo’shilaman) — gametofitning urug’lanmagan hujayrasidan o’simlik hosil bo’lishi. Ba’zi gulli o’simliklar va qirqquloqlarda uchraydi.