Category: A harfi

ANTITELOLAR — immunitet hosil qiladigan moddalar. Antitelolar teri ostiga yoki tomirga oqsil tabiatli modda (antigen) kiritilganda, unga qarshi hosil bo’ladi. Antitelolar, asosan, qon zardobida to’planadi. Bunday qon zardobiga kasallik qo’zg’atuvchi … Read More

ANTITEZIS (Yunoncha antithesis — tezisga zid) — mantiqda, xususan, isbotlash nazariyasida dastlabki asosiy fikrga zid bayon qilingan mulohaza. Antitezisda teskari fikr to’g’ri deb faraz qilinadi va isbotlashda qo’llaniladi. Falsafada Antitezis … Read More

ANTITAVR — Turkiyadagi tog’lar. Tavr tog’larining Markaziy qismi. Ikkita parallel tizma — taxtali (boydog’ tog’i, 3054 metr) va Binbog’a (Binbog’a togi, 2830 metr) tizmalaridan iborat. Asosan cho’kindi jinslardan tarkib topgan. … Read More

ANTISFEN (miloddan avvalgi taxminan 450 — taxminan 360, Afina) — yunon faylasufi, kiniklar maktabi asoschisi, Sokrat shogirdi. Platonning g’oyalar to’g’risidagi ta’limoti dushmani. Antisfen ta’limoti asosan amaliy yo’nalishda bo’lgan; u ehtiyojlardan … Read More

ANTISEPTIKA — jarohatlarni va ularni tozalab davolashda ishlatiladigan asboblarni kimyoviy moddalar bilan yuqumsizlantirish usuli. 1867 yilda ingliz olimi J. Lister frantsuz bakteriologi L. Paster tajribalariga asoslanib operasion xona havosidagi, jarroh … Read More

ANTISEPTIK VOSITALAR (anti … va Yunoncha septikos — chirish) tibbiyotda — teri, gavda bo’shlio’lari, jarohat yuzasi va boshqa joylardagi kasallik qo’zg’atuvchi mikroblarga nisbatan kushandalik xususiyatiga ega moddalar. Ular odamga unchalik … Read More

ANTISEMITIZM — milliy va diniy bid’at-xurofot, yahudiylarga dushmanlik ko’zi bilan qarash. Antisemitizm irqiy shovinizmning eng mudhish ko’rinishidir. Tarixda Antisemitizm turli shakllarda — atayin yolg’on, tuhmat tarqatish, har xil kamsitishlardan tortib, … Read More

ANTISEGNETOELEKTRIKLAR – dipollari parallel joylashmagan segnetoelektriklar. Antisegnetoelektriklar antiferromagnitlarning o’xshashi bo’lib, tashqi elektr maydon bo’lmaganda ionlarning ayrim kristall panjaralari noldan farkli elektr dipol momentiga ega bo’ladi. Tashqi elektr maydon ta’sirisiz ham … Read More

ANTIPODLAR (anti … va lotincha podes -oyoq) — 1. Yer kurrasining bir-biriga tamomila qarama-qarshi nuqtalarida yashaydigan jonivorlar. 2. Urug’li o’simliklarning murtak xaltachasida jinsiy apparatning qarama-qarshi tomonida joylashgan hujayralar. 3. (Ko’chma … Read More

ANTIPIROGENLAR (anti … va Yunoncha rug — olov va genos — tug’ilish) — ko’mir, rudalar va boshqalarning o’z-o’zidan yonishiga to’sqinlik qiluvchi moddalar. Antipirogenlar sifatida suv, natriy silikat eritmalari, parda hosil … Read More