Category: A harfi

ANAEROBLAR, anaerob organizmlar — erkin kislorod bo’lmaydigan sharoitda yashash va rivojlanish qobiliyatiga ega bo’lgan organizmlar. Anaeroblar terminini 1861 yilda yog kislotali bakterial bijg’ishni ixtiro qilgan L. Paster taklif etgan. Anaeroblar … Read More

ANAEROBIOZ (Yunoncha an — inkor qo’shimchasi, AEG — havo va bios — hayot) — organizmlarning erkin kislorod bo’lmagan muhitda hayot kechira olishi. Anaerobiz tushunchasini 1861 yilda L. Paster kiritgan. Hayot … Read More

ANAEROB INFEKTSIYA (gazli infektsiya, gazli flegmona, xavfli shish) — jarohatlarning faqat kislorodsiz muhitda ko’payadigan kasallik qo’zg’atuvchi mikroblar — anaeroblar bilan zararlanishi; ko’pincha jarohatlarga (asosan oyoq va dumbadagi) tuproq tushishidan paydo … Read More

ANAXRONIZM (Yunonchaa ana — teskari, qarshi, choronos —vaqt, davr) — 1) xronologik xato, biron-bir voqea, hodisani tamomila boshqa vaqtga, davrga nisbat berish; 2) biror davrni tasvir qilishda shu davrga xos … Read More

ANAXITA — zardushtiylik dinida obodonlik va farovonlik ma’budasi. Qadimgi dehqonlar yog’ingarchilik va hosildorlikni Anaxitaning mo’jizasi deb hisoblashgan. Qadimgi haykaltaroshlar Anaxitani bir qo’lida anor yoki olma ushlab turgan ayol shaklida tasvirlaganlar. … Read More

ANAXAYM — AQSh g’arbidagi shahar, Kaliforniya shtatida. Aholisi 266 ming kishi (1990). Transport yo’llari tuguni. Aviaraketa-kosmik, radioelektronika, kimyo sanoati rivojlangan. Oziq ovqat korxonalari bor. Turizm rivojlangan. Anaxaym “Disneylend” parki bilan … Read More

ANAFILAKSIYA (Yunoncha anaphylaxia — himoyasizlik) — organizmga parenteral yo’l orqali yuborilgan antigenga nisbatan sezuvchanlikning ortishi bilan ifodalanadigan allergik reaktsiya. Umumiy yoki mahalliy reaktsiya (masalan, terida) ko’rinishida namoyon bo’ladi. Yaqqol ko’rinib … Read More

ANATOMIYA (Yunoncha anatome — kesaman, yoraman) — ayrim a’zolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini o’rganadigan fan; morfologiyaning bir qismi. Anatomiya hayvonlar Anatomiyasi (zootomiya) va o’simliklar anatomiyasi (fitotomiya) ga … Read More

ANATOLIYA AGENTLIGI (Anadoli ajansi) — Turkiyadagi axborot agentligi. 1920 yilda ta’sis etilgan. Aktsiyadorlik jamiyati; aktsiyalarning ko’pchiligiga hukumat egalik qiladi.

ANATOLIYA (Yunoncha — kunchiqar, Sharq; turkcha Anadolu) — kichik Osiyoning qadimgi nomi; Usmonli turk saltanatida markazi Kutaxiya shahri bo’lgan viloyat nomi; 20- asrning 20 – yillaridan Turkiyaning Osiyo qismi nomi.