Category: A harfi

AMFISBENALAR, halqali kaltakesaklar (Amphisbae nidae) — kaltakesaklar oilasi; 17 tacha uruqqa bo’linadigan 120 tacha turi bor. Ular, asosan, tropik Amerika bilan Afrikada tarqalgan. Besh turi Ispaniya va Portugaliyada, bittasi Eronda … Read More

AMFIMIKSIS (Yunoncha amphi – atrofi, yoni va mixis — aralashish) — o’simlik va hayvonlarning jinsiy ko’payish usuli, ota va ona gametalarining qo’shilishi orqali yangi organizm hosil bo’lishi. Amfimiksisning jinsiy ko’payishdagi … Read More

AMFILINIDLAR (Amphilinida) -yassi chuvalchanglar tipining sinfi. Baliqlar va suv toshbaqalarining tana bo’shlig’ida parazitlik qiladi. Tanasi bargeimon yoki tasmasimon, uzunligi 2-38 santimetr. Yopishuv organlari va ichagi bo’lmaydi. Germafrodit, jinsiy organlari takrorlanmaydi. … Read More

AMFIDIPLOIDLAR (Yunoncha amrһіyonida, atrofida, diploos — juft va eidos — ko’rinish, tur), allotetraploidlar — turlararo chatishtirish asosida paydo bo’lgan duragaylar xromosomalarining ikkita diploid to’plamiga ega bo’lgan organizmlar. Amfidiploidlar organism har … Read More

AMFIBOLLAR — tog’ jinslari hosil qiladigan silikatlar sinfiga mansub minerallar guruhi. Magniy, temir, kaltsiy, ba’zan alyuminiy va ishqorlarning kremniy-kislorodli birikmasi. Umumiy formulasi. Monoklin va ahyon-ahyonda rombik singoniyali. Amfibollar ichki tuzilishi, … Read More

AMFIBOLIT — metamorflashgan o’rtacha donador tog’ jinsi. Aksari amfibollar, plagioklazlar va qo’shimcha minerallardan tarkib topgan. Rangi qora, to’q yashil. Amfibolit metamorfizm natijasida o’rta va asosli magmatik jinslar va qisman ba’zi … Read More

AMFIBLASTULA (Yunoncha amphi -yaqinida, yonida va blastula) — ayrim ohakli bulutsimonlarnmt blastulaga o’xshash lichinkasi. Amfiblastulaning Animal va vegetativ qutblaridagi hujayralari birbiridan keskin farq qiladi. Amfiblastula bulutsimonlar parenximasida rivojlanib, suv o’tkazuvchi … Read More

“AMFIBIYA” (Yunoncha amphibios — ikki xil hayot kechiruvchi) — 1) suvda va quruqlikda yura oladigan avtomobil; kuzovi suv o’tkazmaydi, suvda suzganida eshkak vinti yoki suv otuvchi harakatlantirgichi uni yurgizadi; suv … Read More

AMU-QORAKO’L KANALI – Buxoro viloyatidagi kanal. Amudaryoning o’ng qirg’og’ida yumalandi qirlari etagidan boshlanadi. 1963 yilda qurilgan. Uzunligi 55 kilometr. Suv o’tkazish imkoniyati 48 m3/s Buxoro viloyatining Olot, Qorako’l tumanlaridagi 50 … Read More

AMURSANA (1722 – 1757) – Mongoliyada 1755 — 58 yillardagi manjurlarga qarshi milliy ozodlik kurashi rahbarlaridan biri. Jung’or (oyrat) xonligidagi mulkdorlardan, o’rta hol oyrat aristokrat oilasidan. Galdan Tserenxon (1727 — … Read More