Category: A harfi

AKTSENT (lotincha accentus — urg’u) — 1) urg’u; 2) urg’u belgisi; 3) begona, chet tilida gapirayotgan odamning talaffuzi; 4) musiqada tovush yoki akkord larni ajratib ko’rsatish. Asosan, ularni kuchaytirish (dinamik … Read More

AKTSELERATSIYA (lotincha accelaratio – tezlashish) (biologiyada) — embrion (pusht) rivojlanishining ma’lum bosqichlarida uning ayrim a’zolari shakllanishining tezlashuvi. Bolalar va o’smirlar o’sishi hamda jismoniy rivojlanishining tezlashishi. Hozirgi bolalar va o’smirlar har … Read More

AKUSHERLIK — klinik tibbiyotning bir sohasi. Homiladorlik, tug’ruq vaqtida va tug’ruqdan keyin (chilla davrida) ayol organizmida sodir bo’ladigan fiziologik va patologik jarayonlarni o’rganadi. Asosiy vazifasi: tug’ruqqa yordam berish, homiladorlik kasalliklari … Read More

AKUTAGAVA RYUNOSKE (1892.1.3 – Tokio — 1927.24.7) — yapon yozuvchisi. O’z asarlari bilan yapon adabiyotini jahon miqyosiga chiqishini boshlab bergan. U ijodida G’arb va yapon adabiyoti an’analarini o’zaro uyg’unlashtirib, yapon … Read More

AKUSTOELEKTRONIKA – akustikaning qattiq jism akustikasi, yarim-o’tkazgichlar fizikasi va radioelektronika chegarasidagi qismi. Akustoelektronika radiosignallarni o’zgartirish va ularga ishlov berish uchun ut (ultratovush) qurilmalarini yaratish printsiplarini tadqiq qilish bilan shug’ullanadi. O’YUT … Read More

AKUSTOOPTIKA — akustikaning fizika bilan texnika orasidagi sohasi; elektromagnitik to’lqinlarning tovush to’lqinlari bilan o’zaro ta’siri o’rganiladi hamda bu hodisalarning texnikada qo’llanish asoslari ishlab chiqiladi. Yorug’likning tovush b-n o’zaro ta’siridan optikada, … Read More

AKUSTIKA MATERIALLARI – tovush yutuvchi va qaytaruvchi materiallar. Akustika materiallarining tovush yutuvchanligi ulardagi g’ovaklarning yirik-maydaligiga va tutash-tutashmasligiga bog’liq. G’ovak betonlar, ko’p qatlamli gips taxtalar, akustik suvoq (g’ovak to’ldirgich va bog’lovchi … Read More

AKUSTIKA (Yunoncha akustikos — eshitaman) — fizikaning tovush hodisalarini, ya’ni jismda mexanik to’lqinlarning paydo bo’lishi, tarqalishi va ularni qabul qilish jarayonlarini, tovush hodisasi bilan boshqa fizik hodisalar orasidagi bog’lanishni o’rganadigan … Read More

AKUSTIK QARSHILIK, akustik impedans —akustik tizimlar tebranishlarini o’rganish maqsadida kiritiluvchi kompleks qarshilik. Akustik qarshilik tovush bosimining zarra (qaytaruvchi sirtga tik yo’nalishda harakatlanayotgan zarra) tezligiga nisbati bilan aniqlanadi. Bu fizik kattalik … Read More

AKUSTIK O’LCHASHLAR – tovush tebranishlari to’lqinlarini hamda akustik o’zgartirgichlar, uskunalar, materiallar, konstruktsiya va imoratlarning akustik xususiyatlari kattaligini aniqlash vositalari. Odam, hayvon, hasharot, parrandaning tovush chiqarishi va eshitish xususiyatlarini miqdoriy baholash … Read More