Category: A harfi

AJZCHI (turkiycha) — Temur va Temuriylar davrida harbiy safarga otlangan ko’shinni mashaqqatli joylardan olib o’tish maqsadida mahalliy aholi ichidan tanlab olingan yo’l ko’rsatuvchi. Ajzchi Temuriylar tarixiga taalluqli yozma obidalarda, xususan … Read More

AJZIY (taxallusi; asl ismi Saidahmad Hasanxo’ja o’g’li Siddiqiy) (1864 — Samarqand — 1927) — ma’rifatparvar shoir, tarjimon. O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan o’qituvchi (1926). Samarqand, Buxoro madrasalarida o’qigan. Arab, Fors, Ozarbayjon tillarini … Read More

“AJENA” (“Agena”) — kosmik raketa (AQSh); ba’zi eltuvchi raketalardan kosmik uchirish uchun foydalaniladigan so’nggi raketa bosqichi nomi (“Atlas-Ajena”, “tor-Ajena”). “Ajena” dan “Diskaverer” ESY ni, maxfiy Amerika ESY larini uchirishda foydalanilgan. … Read More

AJDODLARGA SIG’INISH – patriarxal ekzogam urug’larida shakllangan oila-urug’ e’tiqodlarining bir qismi. Ajdodlarga sig’inishda urug’oqsoqollari va patriarxal oilalarning boshliqlari asosiy rol o’ynagan. Ajdodlarga sig’inishning turli shakllari mavjud bo’lgan. Ajdodlarga sig’inish dafn … Read More

AJDOD (Arabcha — bobo so’zining ko’pligi) — bobolar degan ma’noda bo’lib, shaxsning ilgari o’tgan otabobolarini anglatadi. O’simlik va hayvonlarning qadimgi bo’g’ini ham Ajdod deyiladi.

AJDARGUL, itog’iz (Antirhinum) — sigirquyruqdoshlar oilasiga mansub bir yillik va ko’p yillik o’tlar (ba’zan, chalabuta o’simliklar) turkumi. 40 ga yaqin turi bor. Asosan, Yevropa va shimoliy Amerikada, qisman Osiyoda tarqalgan. … Read More

AJDAR OY — yer atrofidan aylanishi orbitasining bir xil tuguni (chiqish yoki botish) orqali oyning ikki ketma-ket o’tishi o’rtasidagi vaqt oralig’i. Ajdar oyning 1900 yil boshidagi davomiyligi 27,2122204 o’rtacha quyosh … Read More

AJDAR KALTAKESAKLAR (Vasiliscus) — iguanalar oilasi, tangachalilar turkumiga mansub kaltakesaklar urug’i. 4 turi ma’lum. Suv bo’yidagi daraxtlarda yashaydi. Urg’ochisi daraxtlar ildizi ostidagi kovaklarga 12-18 ta tuxum qo’yadi. Boshi, yelkasi va … Read More

AJDAR DAVR — oy yoki Quyosh diski markazining oy tugunlarining birida ketma-ket ikki marta bo’lishi orasida o’tgan vaqt. Ajdar oy — 27,21 o’rtacha sutka, ajdar yil — 346,62 o’rtacha sutka, … Read More

AJDAR, ajdarho, ajdaho — afsonaviy maxluq. 1) turli xalqlar og’zaki ijodida qanotli, og’zidan o’t purkaydigan ikki va undan ortiq boshli afsonaviy ilon obrazi. O’zbek xalq og’zaki ijodida yovuzlik timsoli. Doston, … Read More