AGAMALAR

AGAMALAR (Agama) — agamasimonlar oilasiga mansub kaltakesaklar urug’i. Tanasi yassi, boshi uchburchak shaklda, dumi tsilindrsimon yoki ikki yondan bir oz siqilgan. Tanasi xilma-xil rangda, ayniqsa erkaklari rang-barang bo’ladi. Agamalarning 70 … Read More

AGALMATOLIT

AGALMATOLIT, qoliptosh (Yunoncha agalma — bezak, haykal va lithos — tosh) — 1) pirofillit yoki talkning yashirin kristalli agregati; 2) kaolinit-dikkitning mayda tangachasimon agregatidan tuzilgan tog’jinsi. Dikkit qatlamchalari aralashgan bo’ladi. … Read More

AGALAKTIYA

AGALAKTIYA (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi, gale — sut) — emizikli ayol ko’kragida sut bo’lmay qolishi. Agalaktiya asosan sut bezlarining yetarli rivojlanmaganligi va organizmda ichki sekretsiya bezlari funktsiyasining buzilishi, masalan, … Read More

AGADIR

AGADIR — Marokashdagi shahar, Atlantika okeani sohilidagi port. Agadir provintsiyasining ma’muriy markazi. Aholisi 700 ming kishidan ortiq. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Baliq konserva va tsement ishlab chiqarish va boshqa korxonalari … Read More

AGAVA

AGAVA (Agave) — chuchmomadoshlar oilasiga mansub ko’p yillik o’simliklar turkumi. Vatani — O’rta va Janubiy Amerika. 300 dan ortiq turi Meksika va unga yondosh o’lkalarda yovvoyi holda o’sadi. Yevropa va … Read More

AGA

AGA, Amerika qurbaqasi, gov-qurbaqa (Bufo marinus) — suvda va quruqlikda yashovchilar sinfi — dumsizlar turkumiga mansub eng yirik qurbaqa. Tanasining uzunligi 25 sntimetrdan ortiq, eni 12 santimetrga yaqin. Terisi qo’ng’ir … Read More

AVFIY BUXORIY

AVFIY BUXORIY, Muhammad Avfiy, Nuriddin Muhammad ibn Tohir ibn Usmon Buxoriy (1172/77, Buxoro — 1233, Hindiston) — adabiyotshunos, tarjimon. Sharq adabiyotida tazkirachilik asoschilaridan. Buxorodagi madrasada o’qigan. 1201 yil Buxoroda Ilek … Read More

AVURTA

AVURTA (turkiycha) — ota-onasidan yetim qolgan go’daklarni boqib, tarbiyalab voyaga yetkazuvchi ayol, enaga. Avursak 11 — 14-asrlarga oid eski turkiy yozma obidalarida, xususan Yusuf xos Hojibning “Qutadg’u bilig”, Nosiruddin Rabg’uziyning … Read More

AVURSAK

AVURSAK — shoyi va atlas to’quvchilar korxonasining ipak pishitish bo’limidagi choridor va tegirmonga ulangan taxtacha (uzunligi 2 metr). Avursak ning uchidagi mix tegirmon tirnog’i (teshigi) ga solinadi. Tegirmon aylansa, Avursak … Read More