Milliylik-millat ko'zgusi
ARXEY (Yunoncha archaios — qadimiy) — tokembriyning eng yirik ikki bo’linmasidan quyisi. Yuqori chegarasi 2,6 millird yil avvalga to’g’ri keladi. Dunyoning ko’p joylarida kuchli metamorfiklashgan tog’ jinslari ko’rinishida namoyon bo’lgan.
ARXEGON, arxegoniy (archegonium) — yo’sin, qirqquloq va ochiq urug’li o’simliklarning urg’ochi jinsiy organi. Ko’pchilik o’simliklarda shakli ko’zasimon. Arxegon yetilgach, bo’ynining ichki qismida joylashgan hujayralar yemirilib, ularning o’rnida naycha hosil bo’ladi. … Read More
ARXARO’T (Angelica ternata) — ziradoshlar oilasiga mansub o’qildizli ko’p yillik o’simlik. Bo’yi 35 — 40 santimetr. Barglari murakkab. Guli ikki jinsli. Soyabonlari 7 — 15 soyabonchali, undagi gullari 15 — … Read More
ARXARSHAIR (Schrenkia golickeana) – ziradoshlar oilasiga mansub ko’p yillik o’simlik. Bo’yi 10 — 55 santimetr. Ildizi bir boshchali, tsilindrsimon. Barglari murakkab patsimon. Guli oq. Soyabon guli 15 — 20 soyabonchadan … Read More
ARXAR SVITASI (Bo’kan tog’dagi Arxar qudug’i nomiga qo’yilgan) — o’rta karbon davrining Kashira gorizonti (qatlamlari)ga kiradigan svita. Arxar svitasida qumtosh, gravelit va konglomeratlarning bir qancha qatlamlari ostin-ustun yotadi. Qalinligi Bo’kan … Read More
ARXAR, alqor, tog’ qo’yi (Ovis)— juft tuyoqlilar turkumiga mansub yovvoyi qo’ylarning umumiy nomi. Ba’zan muflon, arkal, arqor, urial deb ham ataladi. Arxar O’rta dengiz orollari, Old, O’rta, Markaziy va shimoliy-Sharqiy … Read More
ARXANTROPLAR (Yunoncha archaios qadimgi va anthropos — odam) — evolyutsion taraqqiyoti darajasi va madaniyati xarakteriga ko’ra o’zaro yaqin bo’lgan qad. qazilma odamlar (pitekantrop, sinantrop va boshqalar).
ARXANGELSKIY NIKOLAY PORFIREVICH (1891.1.4. — Toshkent — 1977.11.12) — rus ma’rifatparvari, pedagog-o’lkashunos. O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan o’qituvchi (1940), Sankt-Peterburg universitetining tarix-Filologiya fakultetini tugatgan (1916). 1916 yildan zemstvo maktabida rus tili va … Read More
ARXANGELSKIY ANDREY DMITRIYEVICH (1879.8.12. – 1940.16.6) – geolog olim, Moskvalik tektonist olimlar ilmiy maktabining asoschisi, akademik (1929). MDUda (1920-32) va Konchilik akademiyasida (1924 — 32) professor. Geologiya ilmiy tadqiqot instituti … Read More
ARXANGELSK VILOYATI – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. Neneslar Muxtor okrugi hamda Kolguyev, Vaygach, Novaya Zemlya, Frans-Iosif yeri va Solovki orollarini o’z ichiga oladi. Viloyat shimolda Oq, Barents va Kara dengizlarga … Read More
