Category: A harfi

ARTRIT (Yunoncha arthron — bo’g’im, itis — yallig’lanish) — bo’g’imlarning yallig’lanishi. Asosiy kasallik (masalan, spondiloartrit) yoki boshqa kasallik (masalan, revmatizm) belgisi bo’lishi mumkin: bir (monoartrit) yoki bir necha bo’g’im (poliartrit) … Read More

ARTRALGIYA (Yunoncha arthron — bo’g’im va algos — og’riq) — bo’g’imlar og’rig’i; asosan artrit va artroz, shuningdek brusellyoz, angina, gripp va boshqa ko’pgina yuqumli kasalliklarda kuzatiladi. Artralgiyada bemor darmonsizlanadi, harorati … Read More

ARTON, abbat arton — olxo’ri navi. Vatani Frantsiya. Daraxti o’rtacha kattalikda, tarvaqaylamay tikroq o’sadi. Bargi o’rtacha, nashtarsimon. Guli oq. O’zidan changlanadi. Mevasi yirik (45 -55 gramm), tuxumsimon, sirti silliq, usti … Read More

ARTOBOLEVSKIY IVAN IVANOVICH (1905.9.10 – Moskva – 1977.21.9.) -mexanika sohasidagi olim, akademik (1946), texnika fanlari Doktori (1936), professor (1929), mashina va mexanizmlar nazariyasi asoschilaridan biri. Moskva oliy o’quv yurtlarida, MDUda … Read More

ARTISHOK (supaga) — ko’p yillik va bir yillik sabzavot ekini. O’rta dengiz mamlakatlarida 10-11 turi o’sadi. Frantsiya, Italiya, Hindiston, Jazoir va boshqa mamlakatlarda ekiladi. Rossiyaning Janub, Moldaviya, Ukrainada tikanli Artishok … Read More

ARTIST (Fransuzcha artiste — bilimdon; lotincha ars, artis — kasb, hunar, san’at) — dramatik spektakl, kinoda rollar, opera va balet partiyalari, estrada kontserti va tsirk nomerlari ijrochisi. Teatr va kinoda … Read More

ARTILLERIYA TAYYORGARLIGI – hujum oldidan dushmanning o’t ochish vositalari, jonli kuchlar, mudofaa inshootlari va boshqa nishonlarni artilleriyadan o’t ochib yo’q qilish, vayron etish. Artilleriya tayyorgarligi jangning umumiy maqsadiga, dushman mudofaasining … Read More

ARTILLERIYA (Fransuzcha artillere — tayyorlamoq, shaylamoq) — 1) qo’shin turi; 2) qurollar turi; 3) artilleriya qurollari haqidagi fan. Dengiz, havo va quruqlikdagi Artilleriyaga bo’linadi. Dengiz Artilleriyasi o’z navbatida qirg’oq va … Read More

ARTIKULYATSIYA (lotincha articilo) – 1) tilshunoslikda: muayyan tovushni hosil qilishda nutq muchalarining harakati, holati, ishtiroki; 2) musiqada: asarni sozda yoki ovoz bilan ijro etish usuli. Artikulyatsiyaning asosiy turlari: legato (tovushlarning … Read More

ARTIKL (lotincha articulus) — ba’zi tillarda otning oldida kelib, aniqlik ma’nolarini bildiradigan old qo’shimcha. Bir xil tillarda (ingliz) Artikl kelishik, jins va sonda o’zgarmaydi, ayrim tillarda (nemis) o’zgaradi. O’rta Osiyo … Read More