{"id":1847,"date":"2021-09-23T19:13:16","date_gmt":"2021-09-23T16:13:16","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?page_id=1847"},"modified":"2021-09-23T19:13:18","modified_gmt":"2021-09-23T16:13:18","slug":"tropik-jalasi-ormonlari-nima","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/tropik-jalasi-ormonlari-nima\/","title":{"rendered":"Tropik jalasi o\u2019rmonlari nima?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tropiklarda ob-havo hamisha juda issiq, Quyosh esa deyarli tikka, bosh ustida bo&#8217;ladi. Jazirama kunlar suv nihoyatda ko&#8217;p bug&#8217;langani sababli namlik yil bo&#8217;yi o&#8217;ta yuqoridir. Yuksak harorat va yuqori namlik yuzlab turdagi o&#8217;simliklarning qalin o&#8217;sishiga yordam beradi. Eng baland o&#8217;simlikning bo&#8217;yi 50 \u2014 60 metr (150 \u2014 200 fut) ga yetadi. Ularning ostida buyi 40 metr bo&#8217;lgan daraxtlar, bu daraxtlardan ham quyiroqda esa butalar, o&#8217;tsimon o&#8217;simliklar va lishayniklar o&#8217;sadi. Daraxtlarning bunday to&#8217;pi boshichli vegetatsiya yoki ko&#8217;p qavatli o&#8217;rmon deb ataladi. Zich o&#8217;sgan daraxtlar Quyosh nuriga to&#8217;sqinlik qiladi va yerga o&#8217;tkazmaydi. Shuning uchun ham hech bir o&#8217;simlik yerga qapishib ko&#8217;karmaydi. Bunday sharoitda yorug\u2019likka deyarli muhtoj bo&#8217;lmagan lishayniklar va yo&#8217;sinlar yashashi mumkin, xolos. Bunday o&#8217;rmonlarda tig\u2019iz o&#8217;simliklar. Quyosh nurini to&#8217;sib qo&#8217;yib, yerga o&#8217;tkazmagani uchun ham namlik juda yuqori bo&#8217;ladi. Ba&#8217;zida namlik miqdori nihoyatda ortib ketishi oqibatida o&#8217;simliklarning yaproqlaridan tomchilar yerga tomib turadi. Shuning uchun ham bunday o&#8217;rmonlar jala o&#8217;rmonlari deb ataladi. Bunday o&#8217;rmonlar tabiatda katta ahamiyatga ega, chunki katta-katta hududlarda suv almashuvini boshharib turadi. Jala o&#8217;rmonlarida, umuman, yo&#8217;l yo&#8217;q. Butalar bir-biriga shu qadar ayqashib-uyqashib ketadiki, u yerga borib qolgan odam yo&#8217;lsiz chakalaklardan yo&#8217;l topishi qiyin kechadi. Janubiy Amerikaning Amazonka daryosi bo&#8217;ylarida joylashgan jala o&#8217;rmoni bunday tropik o&#8217;rmonlari ichida eng kattasidir. U Selva (changalzor) deb ataladi. Afsuski, bunday o&#8217;rmonlarning aksariyat qismi yangi yo&#8217;l qurish va sanoat rivojlanishiga yordam berish maqsadida kesib yuborilmoqda. Shuning uchun ko&#8217;plab ekspeditsiyalar o&#8217;rmon maydonining qisqarishi atrof muhitga qanday ta&#8217;sir qilishini o&#8217;rganish uchun selvani tadqiq qilish bilan mashg&#8217;ul.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tropiklarda ob-havo hamisha juda issiq, Quyosh esa deyarli tikka, bosh ustida bo&#8217;ladi. Jazirama kunlar suv nihoyatda ko&#8217;p bug&#8217;langani sababli namlik yil bo&#8217;yi o&#8217;ta yuqoridir. Yuksak harorat va yuqori namlik yuzlab &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/tropik-jalasi-ormonlari-nima\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1847","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1847"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1848,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1847\/revisions\/1848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}