Bug’doy inson yetishtira boshlagan eng qadimiy ne’matlardan biridir. Bundan ko’p ming yillar muqaddam ibtidoiy odam oziq qidirib yurib, bug’doy donini tatib ko’radi. U yeyishli bo’lishi bilan birga to’yimli ham edi. Odamlar dastlab xom donni chaynashgan, keyinchalik uni ko’rga ko’mib pishiradigan bo’lishdi. Ko’moch nomi shundan kelib chiqqan. Kimdir dondan un tortib, oddiy non pishirgunga qadar oradan ming yillar o’tgan. Ilk nonni kim qayerda yopgani ma’lum emas, ammo undan tayyorlangan xamirning oshishi dastlab tropiklarda aniqlangan. U yerda mashhur “non daraxti” o’sadi. Uning mevasi pishishi bilan hech bir qo’shimchalarsiz oshadi va tayyor “non xamiri”ga aylanadi. Xamirdan faqat non yopishgina qoladi. Undan non daraxtiga “o’xshash yo’sinda” achitqi qo’shilgan xamir qorilayotganidan beri bug’doy haqiqatan ham non o’simligi bo’lib qoldi. Odamlar: “bug’doy qayerda paydo bo’lgan?” degan savol ustida ko’p marta bosh qotirishgan. Uning izlarini birinchi bo’lib arxeologlar topishdi. Qazishmalardan ma’lum bo’lishicha, Eronda bundan 6500 yil muqaddam bug’doy yetishtirilgan. Misrliklar uni muqaddas deb bilgan va marhumlar bilan birga qabrga bug’doy ham ko’mishgan. Bundan besh ming yil avval dafn etilgan fir’avnlarning dahmasidan ham don topilgan. Arxeologlar Misr ehromlaridan birida topilgan nonning yoshi 4000 yil ekanini aniqlashdi. Bu eng ko’hna non ayni paytda Londondagi Britaniya muzeyida saqlanmoqda. Sobih SSSR o’rnida vudjudga kelgan yangi mustaqil davlatlar hududida ham qadim zamonlardan beri bug’doy yetishtiriladi. Arxeologik qazishmalarning shahodat berishicha, Turkmanistonda miloddan oldingi V \u2014 III ming yilliklarda, Gurjiston va Armanistonda III, Ukrainada IV \u2014 III asrlarda bug\u2019doy ekilgan. Ulug’ rus sovet olimi Nikolay Ivanovich Vavilov ko’plab ekspeditsiyalar chog’ida yig\u2019ilgan boy materiallarga asoslanib, bug’doyning asl vatani Old Osiyo ekanini aniqladi. Uning eng ko’p turi Kavkazorti mintaqasida o’sar ekan. Bug’doy qadim zamonlarda shu yerdan Evropa va Osiyoga hamda qisman Afrikaga kirib borgan. Amerika va Avstraliya u bilan oradan 200 \u2014 400 yil o’tib tanishgan. Yevropaliklar uni AQShga 1602 yili, Kanadaga esa 1812 yili olib kelishgan. Bugungi kunda bug’doy dunyodagi eng ko’p tarqalgan madaniy o’simlik bo’lib, 250 million gektarga yaqin maydonni egallaydi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bug’doy inson yetishtira boshlagan eng qadimiy ne’matlardan biridir. Bundan ko’p ming yillar muqaddam ibtidoiy odam oziq qidirib yurib, bug’doy donini tatib ko’radi. U yeyishli bo’lishi bilan birga to’yimli ham edi. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1874","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1875,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1874\/revisions\/1875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}