{"id":100430,"date":"2023-08-23T07:45:26","date_gmt":"2023-08-23T04:45:26","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=100430"},"modified":"2023-08-23T07:45:29","modified_gmt":"2023-08-23T04:45:29","slug":"variatsion-hisob","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/variatsion-hisob\/","title":{"rendered":"Variatsion hisob"},"content":{"rendered":"\n<p>Variatsion hisob -matematikaning funktsional (funktsiya yoki bir necha funktsiyaning tanlanishiga bog&#8217;liq bo&#8217;lgan o&#8217;zgaruvchi kattalik)larning eng katta va eng kichik qiymatlarini topish bilan shug&#8217;ullanuvchi bo&#8217;limi. Egri chiziqning uzunligi funktsionalga misol bo&#8217;lishi mumkin. Agar egri chiziq o&#8217;zgarsa, uzunligi ham o&#8217;zgaradi. Variatsion hisobning eng sodda masalasi = J F(x,yu,y&#8217;)dx funktsionalning ekstremumini topishdan iborat. Variatsion hisobda braxistoxrona masalasi; biror sirtda yotuvchi ikki nuqtani birlashtiruvchi egri chiziqlar ichida eng qisqa egri chiziq (geodezik chiziq)ni toppish masalasi; tekislikdagi barcha yopiq egri chiziqlar ichida eng katta yuzni chegaralaydigan egri chiziqni aniqlash (izoperimetrik masala) kabi masalalar tekshiriladi. Variatsion hisob qadimdan ma&#8217;lum. Ayniqsa I. Bernullining braxistoxrona masalasi (1696) Variatsion hisob rivojlanishida muhim rol o&#8217;ynagan. Bu masala yechimini topishda Ya. Bernulli, I. Nyuton va G. Lopita ishtirok etgan. L. Eyler va J. Lagranj variasion masalalarni umumiy shaklda ifodalab, ularni yechish usullarini ko&#8217;rsatdilar va Variatsion hisobni mat.ning mustaqil sohasiga aylantirdilar. Variatsion hisobning keyingi taraqqiyoti funktsional analiz bilan bog&#8217;liq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Variatsion hisob -matematikaning funktsional (funktsiya yoki bir necha funktsiyaning tanlanishiga bog&#8217;liq bo&#8217;lgan o&#8217;zgaruvchi kattalik)larning eng katta va eng kichik qiymatlarini topish bilan shug&#8217;ullanuvchi bo&#8217;limi. Egri chiziqning uzunligi funktsionalga misol bo&#8217;lishi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/variatsion-hisob\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[207],"tags":[],"class_list":["post-100430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-v-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100430"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100431,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100430\/revisions\/100431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}