{"id":10110,"date":"2021-11-12T19:41:55","date_gmt":"2021-11-12T16:41:55","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=10110"},"modified":"2021-11-12T19:42:01","modified_gmt":"2021-11-12T16:42:01","slug":"areografiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/areografiya\/","title":{"rendered":"AREOGRAFIYA"},"content":{"rendered":"\n<p>AREOGRAFIYA \u2014 astrofizikaning Marsning sirt tuzilishini xaritalashtirish bilan shug&#8217;ullanuvchi bo&#8217;limi. Mars xaritalari vizual kuzatishlarga asosan tuzilgan. Mars sirtida &#8220;dengiz&#8221; deb ataluvchi katta katta qoramtir dog&#8217;lar, ular atrofida yorug&#8217;qit&#8217;alar va qutblar atrofida &#8220;qutbiy do&#8217;ppilar&#8221; deb ataluvchi oq dog&#8217;lar kuzatiladi. Marsning kichik qoramtir dog&#8217;lari &#8220;ko&#8217;llar&#8221; va &#8220;voha&#8221;lar deyiladi. Ko&#8217;pincha, Mars kanallari shunday &#8220;vohalarda&#8221; kesishadi. Och qoramtir joylar \u2014 &#8220;botqoqlik&#8221;, dengizning uch-burchaksimon turtib chiqqan joyi &#8220;Ko&#8217;rfaz&#8221; deyiladi. Ko&#8217;pchilik &#8220;dengizlar&#8221; Marsning Janub yarim sharida joylashgan. Ularning eng qoramtirlari \u2014 Mare Sirenium, Mare Cimmerium, Mare Tirrenium, Syrtis Major, Sabarns sunus bir-biri bilan tutashgan holda 0\u00b0 dan 30\u00b0 gacha areografik kengliklar orasida joylashgan. Janubdagi ko&#8217;pchilik &#8220;Ko&#8217;rfaz&#8221;larning uchi shimolga yo&#8217;nalgan. Marsda areografik uzunlik Sabaens sunus &#8220;Ko&#8217;rfaz&#8221;idan boshlab hisoblanadi. Shimol yarim shardagi &#8220;dengiz&#8221;lar kamdan kam tutashgan bo&#8217;ladi. Ularning eng kattasi Mare Acidalinr \u2014 uchi Janubga qaragan uch burchakli qora dog&#8217;shaklida. Mars dengizlarining rangi va qoramtirlik darajasi mavsumga qarab o&#8217;zgarib turadi. Mars tog&#8217;larining eng balandi 5 kilometrdan ortiq emas. Amerika kosmik kemasi &#8220;Mariner-4&#8221; yordamida 1965 yil 15 iyulda olingan Mars sirtining fotosuratlarida Oydagi kabi halqasimon tog&#8217;lar (kraterlar) va tizma tog&#8217;larni ko&#8217;rish mumkin. Mars sirtida diametri 4 kilometrdan ortiq bo&#8217;lgan kraterlar soni 10000 tacha deb taxmin qilinadi. &#8220;Mariner-4&#8221; da olingan rasmlarda Mars sirtining fotosuratlari keltirilgan. Bunda &#8220;Mariner- 4&#8243;da rasmga olingan joylar ham belgilangan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AREOGRAFIYA \u2014 astrofizikaning Marsning sirt tuzilishini xaritalashtirish bilan shug&#8217;ullanuvchi bo&#8217;limi. Mars xaritalari vizual kuzatishlarga asosan tuzilgan. Mars sirtida &#8220;dengiz&#8221; deb ataluvchi katta katta qoramtir dog&#8217;lar, ular atrofida yorug&#8217;qit&#8217;alar va qutblar &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/areografiya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-10110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10112,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10110\/revisions\/10112"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}