{"id":103870,"date":"2023-09-05T12:43:19","date_gmt":"2023-09-05T09:43:19","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=103870"},"modified":"2023-09-05T12:43:25","modified_gmt":"2023-09-05T09:43:25","slug":"xioniylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/xioniylar\/","title":{"rendered":"Xioniylar"},"content":{"rendered":"\n<p>Xioniylar \u2014 turkiy qabila. Ba&#8217;zi tadqiqotchilar fikriga kura, dastlab Oltoy tog&#8217;lari atrofida yashashgan va 4-asrning 1-yarmida Janubi g&#8217;arbga siljib, Amudaryo va Sirdaryo oralig&#8217;iga kirib kelishgan. Bu erda dastlab ular Zarafshon vohasini egallab, Janubga harakat qilishgan va ancha zaiflashib, sosoniylar Eroniga qaram bo&#8217;lib qolgan Kushon podsholigi o&#8217;rnini egallaganlar hamda markazi Toxariston bo&#8217;lgan Shimoliy Hindiston, Afg&#8217;oniston, Xurosonning bir qismini ham o&#8217;z ichiga olgan Xioniylar (Xionitlar) davlatini (4\u2014 5-asrlar) barpo qilishgan. Boshqa bir guruh tadqiqotchilar esa Xioniylarning dastlab Orol dengizi shimolda yashaganligi va yirik massaget qabilalar Ittifoqiga mansub bo&#8217;lib, hunlar bilan aralashganligini ta&#8217;kidlaydilar (L.N. Gumilev, S.P. Tolstov, K.V. Trever). Ularning fikricha, yunon va lotin tilidagi asarlarda Xioniylar &#8220;oq hunlar&#8221; deb atalgan. 4-asrning 70-yillarida Xioniylar sosoniylar Eroniga qarshi hujum uyushtirib, muvaffaqiyatga erishganlar. Shuningdek, sosoniy podsholar Varaxran (418\u2014 438), Yazdigard II (438-457) davrlarida ular Eronning eng yirik raqibiga aylanganlar. Xioniylar hukmronligi davom etayotgan bir paytda yangi bir sulola \u2014 kidariylar o&#8217;rtaga chiqqan. Ular Oltoy tog&#8217;lari va Sharqiy Turkiston oralig&#8217;idan Janubi g&#8217;arbga siljib, 420 yilda Bolo (Naxshab) shahrini o&#8217;ziga qarorgoh qilishgan va xioniylar davlati bilan qo&#8217;shni bo&#8217;lib qolganlar. 5-asrning 2-yarmida Xioniylar va kidariylar davlati hududini o&#8217;z ichiga olgan yangi bir davlat eftaliylar sulolasi o&#8217;rtaga chiqadi va 6-asrning 60-yillarigacha Markaziy Osiyodagi eng yirik davlatga aylanadi. Ad.: Shoniyozov K., O&#8217;zbek xalqining shakllanish jarayoni, T., 2001.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xioniylar \u2014 turkiy qabila. Ba&#8217;zi tadqiqotchilar fikriga kura, dastlab Oltoy tog&#8217;lari atrofida yashashgan va 4-asrning 1-yarmida Janubi g&#8217;arbga siljib, Amudaryo va Sirdaryo oralig&#8217;iga kirib kelishgan. Bu erda dastlab ular Zarafshon &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/xioniylar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-103870","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-x-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103870"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103876,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103870\/revisions\/103876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}