{"id":103987,"date":"2023-09-05T16:32:11","date_gmt":"2023-09-05T13:32:11","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=103987"},"modified":"2023-09-05T16:32:15","modified_gmt":"2023-09-05T13:32:15","slug":"xardi-vaynberg-qonuni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/xardi-vaynberg-qonuni\/","title":{"rendered":"Xardi-Vaynberg qonuni"},"content":{"rendered":"\n<p>Xardi-Vaynberg qonuni &#8211; bir gen allellari bo&#8217;yicha farq qiluvchi, o&#8217;zaro erkin chatishadigan populyatsiyalarda allellar va genotipik sinflar uchrashishi tezligining taqsimlanishini tasvirlovchi qonun. 1908 yilda bir-birlaridan mustaqil holda ingliz matematigi G. Xardi va nemis vrachi V. Vaynberglar kashf etishgan. Xardi-Vaynberg qonuniga binoan, mutatsiya, tanlash bosimi, migratsiya va genlar dreyfi yuz bermaydigan hollarda allellarning o&#8217;zaro uchrash tezligi avloddanavlodga o&#8217;zgarishsiz o&#8217;tadi. Modomiki, avlodda allellarning uchrash tezligi ota-onalarinikiga o&#8217;xshash bo&#8217;lar ekan, u holda genotiplarning ham uchrash chastotalari o&#8217;zgarishsiz qoladi. Aallelini &#8220;r&#8221;, aallelini esa &#8220;q&#8221; harfi bilan belgilansa, u holda p+q=l bo&#8217;lishi, bu formula yordamida populyatsiyada A va a allellarining uchrash tezligi; AA, AA, AA genotiplarning uchrash tezligini esa p2+2pq+q2 formula yordamida aniklash mumkin. Xardi-Vaynberg qonuni populyatsiyalar genetikasi uchun muhim ahamiyatga ega. Qonun populyatsiyalarda kam uchrovchi allellarning aksariyat hollarda geterozigota organizmlarda saqlanib qolishini ko&#8217;rsatib beradi. Xardi-Vaynberg qonuni tabiiy sharoitda amal qilishi juda qiyin, chunki populyatsiyalarga genetik muvozanatni buzuvchi tashki va ichki omillar doimo ta&#8217;sir etib turadi. Shu sababli Xardi-Vaynberg qonunini keyingi populyatsi-ongenetik modellar yaratishning boshlang\u2019ich shakli sifatida qarash maqsadga muvofiq bo&#8217;ladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xardi-Vaynberg qonuni &#8211; bir gen allellari bo&#8217;yicha farq qiluvchi, o&#8217;zaro erkin chatishadigan populyatsiyalarda allellar va genotipik sinflar uchrashishi tezligining taqsimlanishini tasvirlovchi qonun. 1908 yilda bir-birlaridan mustaqil holda ingliz matematigi G. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/xardi-vaynberg-qonuni\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-103987","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-x-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103987"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103987\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104004,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103987\/revisions\/104004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}