{"id":10676,"date":"2021-11-14T15:12:26","date_gmt":"2021-11-14T12:12:26","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=10676"},"modified":"2025-10-30T09:53:58","modified_gmt":"2025-10-30T06:53:58","slug":"asakaovdon-haqida-nimani-bilasiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/asakaovdon-haqida-nimani-bilasiz\/","title":{"rendered":"ASAKAOVDON haqida nimani bilasiz?"},"content":{"rendered":"\n<p>ASAKAOVDON \u2014 Ustyurt platosining Janubdagi tektonik botiq. Shimda Markaziy qirlar (Qorabovur qirlari) va Janubda Ustyurt ko&#8217;tarilmalari (Qoplonqir qirlari va uning G&#8217;arbdagi davomi) o&#8217;rtasida joylashgan. Geologik jihatdan Asakaovdon bukilmasi o&#8217;rniga mos keladi. Asakaovdonda paleozoy jinslari 5000 metr chuqurlikda joylashgan. Shimoliy yon bag&#8217;rida Shoxpaxti va shimol Asakaovdon strukturalari mavjud. Shoxpaxti strukturasida quyi yura yotqiziqlari quyi triasning argillit va ohaktoshlari ustida joylashgan. Yura va bo&#8217;r davri yotqiziqlari qumtosh, gravelit, gil, ohaklashgan qumtosh, angidritdan iborat. Yuqori bo&#8217;rning yotqiziqlarida mergel va ohaktosh ham bor. Paleogen yotqiziqlari gilli alevrolit, neogenda sarmat yarusi (yuqori miosen) ga oid ohaktosh, mergel va qumtoshlar kengroq tarqalgan. Apsheron yotqiziqlari (pliosen), shag&#8217;al va konglomeratdan iborat. Asakaovdon usti qadimgi delyuvial-prolyuvial va yoshroq ko&#8217;l-allyuvial yotqiziklari bilan band. Asakaovdonning uzunligi g&#8217;arbdan sharqqa qariyb 90 kilometr, eni 20 \u2014 40 kilometr. Tubining mutlaq balandligi 30 dan 60 metrgacha. Maydoni 5600 kilometr kvadrat. Janub qismi biroz ko&#8217;tarilgan. Shimol qismi esa pastroq. Asakaovdon tubining o&#8217;rtaroq qismidagi zamini toshloq, gipslashgan marza botiqni ikkiga bo&#8217;lib turadi. Botiqlar tubida qoldiq do&#8217;ngliklar bor. Pastqamliklar ko&#8217;l-allyuvial yotqiziqlar bilan band. Shamol harakati natijasida turli relyef shakllari hosil bo&#8217;lgan. Aning yon bag&#8217;irlari chuqur o&#8217;zanlar bilan o&#8217;yilgan. Asakaovdonda grunt suvlari atrofdagi kir va tekisliklarda vujudga kelib, botiq tomon oqim hosil keladi. Minerallashuv darajasi har l da 60 \u2014 100 grammni tashkil qiladi. Sariqamish botig&#8217;idagi ko&#8217;lning sathi ko&#8217;tarilib borayotganligi sababli Asakaovdon grunt suvlari sathi ham Sharqiy qism (Sho&#8217;rja botig&#8217;i) da ko&#8217;tarilib bormoqda. Asakaovdonning Janub toshloqli va marzali qismining tuprog&#8217;i gipslashgan bo&#8217;z qo&#8217;ng&#8217;ir tuproq, pastqamliklarda taqirlar, sho&#8217;rxoklar bor. Asakaovdonning Sharqiy va Markaziy hududlarida qorasaksovulzor va shoxilakzorlar keng tarqalgan, do&#8217;ngliklarda yulg&#8217;un, qumliklarda juzg&#8217;un, selin, qum akasiyasi (quyonsuyak) o&#8217;sadi. Shoxpaxti strukturasida tabiiy gaz konlari bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ASAKAOVDON \u2014 Ustyurt platosining Janubdagi tektonik botiq. Shimda Markaziy qirlar (Qorabovur qirlari) va Janubda Ustyurt ko&#8217;tarilmalari (Qoplonqir qirlari va uning G&#8217;arbdagi davomi) o&#8217;rtasida joylashgan. Geologik jihatdan Asakaovdon bukilmasi o&#8217;rniga mos &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/asakaovdon-haqida-nimani-bilasiz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-10676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10676"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163170,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10676\/revisions\/163170"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}