{"id":107145,"date":"2023-09-20T07:58:54","date_gmt":"2023-09-20T04:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=107145"},"modified":"2023-09-20T07:58:57","modified_gmt":"2023-09-20T04:58:57","slug":"rashidxon-abdurashidxon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/rashidxon-abdurashidxon\/","title":{"rendered":"Rashidxon, Abdurashidxon"},"content":{"rendered":"\n<p>Rashidxon, Abdurashidxon (1509\/10, Andijon \u2014 1563, Xo&#8217;tan) Mo&#8217;g&#8217;uliston xoni (1533-63). Sulton Sa&#8217;idxonnnng o&#8217;g&#8217;li. Rashidxon Jasur sarkarda, usta mergan, sayyoh, turk va fors tillarida Rashidiy taxallusi bilan ijod qilgan shoir hamda turli musiqa asboblarini chala bilgan sozanda va bastakor bo&#8217;lgan. Mirzo Haydar o&#8217;zining mashhur &#8220;Tarixi Rashidiy&#8221; asarining nomini Rashidxon ismiga qo&#8217;yganligini ta&#8217;kidlaydi. Rashidxon otasi davrida (1521-22) Yettisuv va Oqsuv voliysi hamda otasi urush safarida bo&#8217;lganida xon noibi vazifasini bajargan. O&#8217;z hukmronligi davrida muvaffaqiyatli ichki va tashqi siyosat olib borgan. Xonlikka bo&#8217;ysunishdan bosh tortgan, xavf tug&#8217;dirgan qo&#8217;shni xonlik va qabila-urug&#8217; (qozoq, qirg&#8217;iz, qalmoq, mo&#8217;g&#8217;ul)larga qarshi yurishlar (1537-38, 1544-45) olib borgan, chegaralarni mustahkamlagan. Ilm-ma&#8217;rifat, adabiyot-san&#8217;at va uning muxlislarining homiysi bo&#8217;lgan. Madrasa, maktab, masjid, xonaqoh, hammomlar qurdirgan. Islom dini va tasavvufning rivojiga keng yo&#8217;l ochib bergan. Naqshbandiya tariqatining yirik vakili Xoja Muhammad Sharif Rashidxonning piri, ustozi edi. Rashidxon davrida Yorkend shahrida &#8220;yashil madrasa&#8221;, 360 hujrali 2 qavatli hammom, Rashidiya madrasasi qurilgan. Madrasada musiqa va xattotlikka alohida e&#8217;tibor berilgan. Turkiy xalqlarning madaniy merosi bo&#8217;lgan 12 maqom xonning rafiqasi Omonnisoxonim tomonidan tartibga solingan. Navoiyning o&#8217;lmas asarlari mazkur musiqa xazinasidan o&#8217;rin olgan. Xonning o&#8217;zi 12 maqomning 24 sho&#8217;basini yaxshi bilgan. Rashidxon &#8220;Devoni Rashidiy&#8221;, &#8220;G&#8217;azaliyoti Rashidiy&#8221; va &#8220;Salotinnoma&#8221; kabi asarlar muallifi. Biroq ular bizgacha yetib kelmagan, faqat turkiy va forsiy g&#8217;azal va ulardan namunalar qo&#8217;lyozma kitoblarda tilga olinib, qo&#8217;shiklarda aytilib kelinmoqda. Omonbek Jalilov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rashidxon, Abdurashidxon (1509\/10, Andijon \u2014 1563, Xo&#8217;tan) Mo&#8217;g&#8217;uliston xoni (1533-63). Sulton Sa&#8217;idxonnnng o&#8217;g&#8217;li. Rashidxon Jasur sarkarda, usta mergan, sayyoh, turk va fors tillarida Rashidiy taxallusi bilan ijod qilgan shoir hamda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/rashidxon-abdurashidxon\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[214],"tags":[],"class_list":["post-107145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-r-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107145"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107153,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107145\/revisions\/107153"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}