{"id":107658,"date":"2023-09-21T13:27:14","date_gmt":"2023-09-21T10:27:14","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=107658"},"modified":"2023-09-21T13:27:19","modified_gmt":"2023-09-21T10:27:19","slug":"kalamushlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kalamushlar\/","title":{"rendered":"Kalamushlar"},"content":{"rendered":"\n<p>Kalamushlar (Rattus) \u2014 kemiruvchilar turkumining bir urug&#8217;i. Sichqonsimonlar oilasiga mansub. Tanasi cho&#8217;ziq, dumi uzun va tangachalar bilan qoplangan. Kalta oyog&#8217;ida siyrak jun bor. Qulog&#8217;i katta, juni siyrak (ayrim turlariniki junsiz). 60 turi ma&#8217;lum. Yer yuzida keng tarqalgan. O&#8217;zbekistonda ombor, ya&#8217;ni kulrang kalamush va Turkiston kalamushi, Turkmanistonda qora kalamush tarqalgan. Ombor Kalamushlarining bo&#8217;yi 25 santimetrcha, dumi nisbatan kaltaroq, kam jun, ko&#8217;pincha tangachalar bilan qoplangan, malla yoki jigarrang aralash ko&#8217;ng&#8217;ir tusli, korni xira oq. Yer yuzida keng tarqalgan. Vatani \u2014 Sharqiy Xitoy. O&#8217;zbekistonda 2-jahon urushi davrida paydo bo&#8217;lgan. Urushdan keyingi yillarda Toshkentda ariq bo&#8217;yi, molxona, omborlarda kulrang Kalamushlar keng tarqalib, Turkiston Kalamushlarini siqib chiqardi. Ombor Kalamushlar juda serpusht. Urg&#8217;ochisi yilda 3 marta, har gal 1 \u2014 15 tadan bolalaydi. Bolasi 3-4 oyda voyaga yetadi. Kalamushlar hayvonlar murdasi, o&#8217;simliklar va ularning qoldiqlari bilan oziqlanadi. Oziq-ovqat, donlarga, ba&#8217;zan mo&#8217;yna, gazmollarga zarar yetkazadi. Albinos formasi (oq Kalamushlar)laboratoriya hayvoni hisoblanadi. Turkiston kalamushining bo&#8217;yi 12-23 santimetr, dumi bo&#8217;yiga teng. Rangi ombor Kalamushlarga o&#8217;xshaydi, ammo korni ancha oq. Shimoliy Hindiston va O&#8217;rta Osiyo tog&#8217;larida yashab, ko&#8217;pincha yong&#8217;oqzorlarda daraxt ildizlari ostida va turli kovaklarda uya yasaydi. Juda serpusht. Bir yilda 4\u2014 5 marta 2-13 tadan bolalaydi. Har xil o&#8217;simlik va mayda jonivorlar bilan oziqlanadi. Tog&#8217;da mevalarga zarar yetkazadi. Kalamushlar o&#8217;lat kabi yuqumli kasalliklarni tarqatadi. Qora Kalamushlar gavdasining uzunligi 13-19 santimetr, dumi 13,5\u201423 santimetr, vatani \u2014 Hindiston. Bu yerdan hamma qit&#8217;alarga o&#8217;tgan. O&#8217;rta Osiyoda faqat Turkmanistonda uchraydi. Yilda 3-5 martadan 4-13 tagacha bolalaydi. Kalamushlarga qarshi kurashish uchun mexanik, kimyoviy va biologik vositalardan foydalaniladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kalamushlar (Rattus) \u2014 kemiruvchilar turkumining bir urug&#8217;i. Sichqonsimonlar oilasiga mansub. Tanasi cho&#8217;ziq, dumi uzun va tangachalar bilan qoplangan. Kalta oyog&#8217;ida siyrak jun bor. Qulog&#8217;i katta, juni siyrak (ayrim turlariniki junsiz). &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kalamushlar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-107658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107670,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107658\/revisions\/107670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}