{"id":108019,"date":"2023-09-22T19:41:48","date_gmt":"2023-09-22T16:41:48","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=108019"},"modified":"2023-09-22T19:41:51","modified_gmt":"2023-09-22T16:41:51","slug":"huquq-manbalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/huquq-manbalari\/","title":{"rendered":"Huquq manbalari"},"content":{"rendered":"\n<p>Huquq manbalari \u2014 huquqiy normalarning ifoda etilish shakllari. Huquqning birlamchi manbai xalqaro huquqning umume&#8217;tirof etilgan normalari va qoidalari hisoblanadi. Bularga BMT Ustavi, inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi (1948) va boshqalar kiradi. Normativ-huquqiy hujjatlar huquqning asosiy manbalari qatoriga kiradi. O&#8217;zbekiston Respublikasida normativ-huquqiy hujjatlarning quyidagi turlarini ko&#8217;rsatish mumkin: O&#8217;zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi; O&#8217;zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy qonunlari; O&#8217;zbekiston Respublikasining qonunlari; O&#8217;zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining qarorlari; O&#8217;zbekiston Respublikasi Prezidentining farmon va qarorlari; O&#8217;zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari; vazirliklar, davlat qo&#8217;mitalari va idoralarning huquqiy hujjatlari; mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari. Huquqning eng qadimgi manbalaridan biri huquqiy odatdir. Huquqiy odat uzoq davr mobaynida amalda bo&#8217;lishi natijasida shakllangan, jamiyatda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda muhim ahamiyatga ega bo&#8217;lgan va davlat tomonidan umummajburiy qoida sifatida tan olingan xulq-atvor qoidasi. Huquqiy presedent ham huquq manbai hisoblanadi. Huquqiy presedent sud yoki ma&#8217;muriy organning yozma yoxud og&#8217;zaki qarori bo&#8217;lib, bu qaror kelgusida barcha shunga o&#8217;xshash ishlarni qo&#8217;rib chiqish va hal qilish uchun asos bo&#8217;ladigan namuna normadir. Huquqiy presedentning sud va ma&#8217;muriy pretsedent shakllari mavjud. Sud Presedenti AQSh, Avstraliya, Buyuk Britaniya, Kanada va yangi Zelandiya kabi umumiy huquq amalda bo&#8217;lgan davlatlarda huquqning manbai sifatida keng qo&#8217;llanadi. Normativ shartnomalar ham huquq manbai hisoblanadi. Ikki yoki undan ortiq mustaqil huquq sub&#8217;yektlari o&#8217;rtasida tuziladigan hamda ularning huquq va majburiyatlarini o&#8217;rnatadigan, o&#8217;zgartiradigan yoki bekor qiladigan bitimlarga normativ shartnomalar deyiladi. Normativ shartnomalar ayniqsa xalqaro huquqda katta ahamiyatga ega. Normativ shartnomalar qatoriga kiruvchi xalqaro shartnomalar sub&#8217;yektlariga ko&#8217;ra \u2014 ikki tomonlama va ko&#8217;p tomonlama, xususiyatiga ko&#8217;ra \u2014 norma o&#8217;rnatuvchi va ta&#8217;sis etuvchi shartnomalarga bo&#8217;linadi. Huquqning tarixiy rivojlanish davrida huquqiy aqida va g&#8217;oyalar huquqning manbai hisoblangan. Musulmon huquqipl Qur&#8217;on, sunna, ijmo va qiyos huquqning asosiy manbaini tashkil etadi. Olim Husanboyev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Huquq manbalari \u2014 huquqiy normalarning ifoda etilish shakllari. Huquqning birlamchi manbai xalqaro huquqning umume&#8217;tirof etilgan normalari va qoidalari hisoblanadi. Bularga BMT Ustavi, inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi (1948) va boshqalar kiradi. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/huquq-manbalari\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[212],"tags":[],"class_list":["post-108019","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-h-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108019"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108023,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108019\/revisions\/108023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}