{"id":108601,"date":"2023-09-26T12:29:15","date_gmt":"2023-09-26T09:29:15","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=108601"},"modified":"2023-09-26T12:29:18","modified_gmt":"2023-09-26T09:29:18","slug":"hulokuiylar-davlati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/hulokuiylar-davlati\/","title":{"rendered":"Hulokuiylar davlati"},"content":{"rendered":"\n<p>Hulokuiylar davlati, el xonlar davlati \u2014 yaqin va O&#8217;rta Sharqda Mo&#8217;g&#8217;ullar davlati tanazzulga uchrayotgan paytda tuzilgai davlat (1256-1353). Asoschisi Chingizxonning nevarasi Huloku. Hulokuiylar davlatiga Eron, Afg&#8217;oniston va Turkmanistonning ko&#8217;p qismi, Zakavkazening yarmidan ko&#8217;pi, Iroq va kichik Osiyoning Sharqiy qismi (qizil irmoq daryosigacha) kirgan. Hulokuiylar davlati hukmdorlari Elxon unvoniga ega bo&#8217;lishgan. Gruziya, Trapezund imperiyasi, Ko&#8217;niya sultonligi, Kilikiya arman podsholigi, Kipr qirolligi, Kurtlar davlati Hulokuiylar davlatining vassali hisoblangan. Poytaxti dastlab Marog&#8217;a, so&#8217;ng Tabriz, keyinchalik Sultoniya bo&#8217;lgan. Hulokuiylar davlati Chig&#8217;atoy ulusi, Oltin O&#8217;rda, mamluklar va salibchilar bilan urush olib borgan. Hulokuiylar davlati Rim papasi, Genuya, Frantsiya va Angliya qirollari bilan ittifoq tuzib Misrga qarshi urushgan, lekin mag&#8217;lubiyatga uchragan. Hulokuiylar davlatida mo&#8217;g&#8217;ul va turk ko&#8217;chmanchi qabila zodagonlari hukmron siyosiy kuch bo&#8217;lgan. Dastlabki elxonlar butparast bo&#8217;lishgan. Hulokuiylar davlatiga kirgan mamlakatlar iqtisodi mo&#8217;g&#8217;ullar tajovuzi davrida butunlay barbod bo&#8217;lgan. Hulokuiylar davlati hukmdorlaridan G&#8217;ozonxon davrida mamlakat ahvolini yaxshilash maqsadida ma&#8217;muriy va iqtisodiy islohotlar o&#8217;tkazilgan. G&#8217;ozonxon islohotlari Hulokuiylar davlati xo&#8217;jaligini birmuncha yaxshilagan, lekin mamlakatda tovar ishlab chiqarishning kamayishi, shaharlarning tanazzulga uchrashi va juda katta ikto&#8217;eriga ega bo&#8217;lgan zodagonlarning soliklardan ozodligi, mustaqil harakatlari natijasida Markaziy hukumat kuchsizlangan. Abu Said vafotidan so&#8217;ng Hulokuiylar davlatida yagona hukmdor qolmagan. Turli viloyatlarda alohida-alohida elxonlar hukmronlik qilgan. Ular o&#8217;rtasidagi kurash, sarbadorlar qo&#8217;zg&#8217;olonlari natijasida Hulokuiylar davlati bir necha mustaqil davlatlar (Muzaffariylar, jaloyiriylar va boshqalar)ga bo&#8217;linib ketgan. Hulokuiylar davlatining o&#8217;z o&#8217;rdasi bilan Go&#8217;rgonda ko&#8217;chib yurgan so&#8217;nggi elxoni sarbadorlar hujumiga duch kelib halok bo&#8217;lgan (1353 yil dekabr).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hulokuiylar davlati, el xonlar davlati \u2014 yaqin va O&#8217;rta Sharqda Mo&#8217;g&#8217;ullar davlati tanazzulga uchrayotgan paytda tuzilgai davlat (1256-1353). Asoschisi Chingizxonning nevarasi Huloku. Hulokuiylar davlatiga Eron, Afg&#8217;oniston va Turkmanistonning ko&#8217;p qismi, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/hulokuiylar-davlati\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[212],"tags":[],"class_list":["post-108601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-h-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108601"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108609,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108601\/revisions\/108609"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}