{"id":108809,"date":"2023-09-27T13:13:11","date_gmt":"2023-09-27T10:13:11","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=108809"},"modified":"2023-09-27T13:13:16","modified_gmt":"2023-09-27T10:13:16","slug":"hidoya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/hidoya-2\/","title":{"rendered":"&#8220;Hidoya&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8220;Hidoya&#8221; (Arabcha \u2014 yo&#8217;llanma; to&#8217;la nomi &#8220;Hidoya Fi furu&#8217;al-fiqh&#8221; \u2014 &#8220;Fiqh sohalari bo&#8217;yicha yo&#8217;llanma&#8221;) \u2014 hanafiylikda keng tarqalgan shariat qo&#8217;llanmasi (kodeksi). Uni Burhoniddin Marg&#8217;inoniy 13 yil davomida yozgan. Qo&#8217;llanmani yaratishda Qur&#8217;on oyatlariga, dastlabki 4 xalifa, sahobalar va tobe&#8217;inlarning rivoyatlari, hadislar, sunniylikdagi 4 mazhab asoschilarining asarlariga tayangan. &#8220;Hidoya&#8221; 4 jild, 57 kitob, 165 bob, 152 fasldan tarkib topgan. &#8220;Hidoya&#8221;ning 1-jildi 5 kitobdan iborat bo&#8217;lib Tahorat va amaliy ibodatlar (namoz, ro&#8217;za, zakot va haj)ga bag&#8217;ishlangan. 2-jildga nikoh, taloq, qulni ozod qilish, topib olingan bolalarning nasabini aniqlash, bedarak yo&#8217;qolganlar, sherikchilik, vaqf huquqi kabi masalalar kiritilgan. 3-jildda oldi-sotdi, pul muammolari, kafolat, qozilarning vazifalari, guvohlik, vakolat, da&#8217;vo, sulh, qarz berish, sovg&#8217;a, ijara, voliylik (patronat), homiylik kabi masalalar o&#8217;rin olgan. 4-jildda merosni taqsimlash, vasiyat, shartnoma, ovchilik, garovga berish, jinoyatlar xususida, xun haqi to&#8217;lash kabi masalalar yoritilgan. Burhoniddin Marg&#8217;inoniyning &#8220;Hidoya&#8221; asari yozilish uslubi bo&#8217;yicha ajralib turadi. Unda huquqiy muammolarning yechimi dastavval mashhur faqihlarning fikr-xulosalarini bayon qilish va unga boshqa fiqh olimlarining e&#8217;tirozlari va qo&#8217;shilishlarini izhor qilish yo&#8217;li bilan berilgan. Xuddi shunday umume&#8217;tirof etgan obro&#8217;li faqihlar nuqtai nazaridan kelib chiqqan holda muayyan huquqiy muammoning eng ma&#8217;qul yechimini tanlab olish mumkin bo&#8217;lgan. Shu yo&#8217;l bilan &#8220;Hidoya&#8221;da shariat qoidalarining aynan o&#8217;zigina emas, balki ularning mukammal asos va dalillari ham asl ravishda berilgan. &#8220;Hidoya&#8221; bir necha asr davomida ko&#8217;p musulmon mamlakatlarida huquqshunoslik bo&#8217;yicha asosiy manba hisoblangan. &#8220;Hidoya&#8221; sudlov bo&#8217;yicha qo&#8217;llanma sifatida O&#8217;zbekistonda 20-asrning 20-yillarigacha \u2014 qozilar sudi bekor qilinib, sho&#8217;rolar sud tizimi joriy qilinguncha amalda bo&#8217;ldi. U ba&#8217;zi musulmon mamlakatlari oliy o&#8217;quv yurtlarida o&#8217;qitiladi. &#8220;Hidoya&#8221; bir necha tilga tarjima qilingan. &#8220;Hidoya&#8221;ning 1-jildi o&#8217;zbek tilida Toshkentda 2001 yilda chop etildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Hidoya&#8221; (Arabcha \u2014 yo&#8217;llanma; to&#8217;la nomi &#8220;Hidoya Fi furu&#8217;al-fiqh&#8221; \u2014 &#8220;Fiqh sohalari bo&#8217;yicha yo&#8217;llanma&#8221;) \u2014 hanafiylikda keng tarqalgan shariat qo&#8217;llanmasi (kodeksi). Uni Burhoniddin Marg&#8217;inoniy 13 yil davomida yozgan. Qo&#8217;llanmani yaratishda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/hidoya-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[212],"tags":[],"class_list":["post-108809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-h-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108809"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108816,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108809\/revisions\/108816"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}