{"id":11012,"date":"2021-11-18T17:05:42","date_gmt":"2021-11-18T14:05:42","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=11012"},"modified":"2025-10-29T12:45:44","modified_gmt":"2025-10-29T09:45:44","slug":"astronomik-asbob-xatosi-haqida-nimani-bilasiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/astronomik-asbob-xatosi-haqida-nimani-bilasiz\/","title":{"rendered":"ASTRONOMIK ASBOB XATOSI haqida nimani bilasiz?"},"content":{"rendered":"\n<p>ASTRONOMIK ASBOB XATOSI &#8211; biron bir yoritqichni kuzatishda yoki kattalikni o&#8217;lchashda asbobning nuqsoni, noto&#8217;g&#8217;ri ishlashi va boshqa sabablarga ko&#8217;ra kelib chiqadigan xato. Hamma vaqt kuzatish va o&#8217;lchash natijalarini ko&#8217;paytirib yoki kamaytirib yuboradi. Osmon jismlarini kuzatishda kelib chiqadigan xato teleskop ob&#8217;yektivlari va ko&#8217;zgularining turli abberatsiyalar&#8221;, mikroskoplarining noto&#8217;g&#8217;ri ishlashi va texnik nuqsonlari bilan bog&#8217;liqdir. Bularning hammasi izchil (sistematik) xato hisoblanadi. Astrofotografiyalarni laboratoriyalarda koordinatalarni o&#8217;lchash mashinasi, astrofotometr, astrospektrometr va hokazolar yordamida o&#8217;lchashda, asboblarni yasashda, o&#8217;rnatish yoki noto&#8217;g&#8217;ri ishlashida yo&#8217;l qo&#8217;yilgan izchil xatolar uchraydi. Xatolarning hammasi atrof muhitdagi temperatura o&#8217;zgarishiga bog&#8217;liq. Kuzatish va o&#8217;lchash davrida hamma izchil xatolar tekshiriladi va hisobga olinadi. Shu bilan birga kuzatishda teleskopga bog&#8217;liq bo&#8217;lmagan, ammo kuzatish natijalarini izchil o&#8217;zgartiradigan refraktsiyani ham hisobga olishga to&#8217;g&#8217;ri keladi. Yuqorida aytilgan hamma xatolar hisobga olinganda ham o&#8217;lchash natijalari hisoblab topilgan natijalarga mos tushmaydi. Bu hol o&#8217;lchashda tasodifiy xato borligini ko&#8217;rsatadi. Tasodifiy xatoning kelib chiqishi sabablari (qo&#8217;pol xato bundan mustasno) juda murakkab va ko&#8217;p. O&#8217;lchash natijalarini bunday xatodan xoli qilish uchun har bir kattalikni bir necha marta qayta o&#8217;lchash usuli qo&#8217;llaniladi. Tasodifiy xatolar nazariyasiga ko&#8217;ra, istalgan kattalikni kup marta o&#8217;lchash uning haqiqiy qiymatiga eng yaqin qiymatni topish imkonini beradi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ASTRONOMIK ASBOB XATOSI &#8211; biron bir yoritqichni kuzatishda yoki kattalikni o&#8217;lchashda asbobning nuqsoni, noto&#8217;g&#8217;ri ishlashi va boshqa sabablarga ko&#8217;ra kelib chiqadigan xato. Hamma vaqt kuzatish va o&#8217;lchash natijalarini ko&#8217;paytirib yoki &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/astronomik-asbob-xatosi-haqida-nimani-bilasiz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-11012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11012"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162575,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11012\/revisions\/162575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}