Omonimlar (omo … va Yunoncha Oputa \u2014 nom, ism) \u2014 umumiy ma’no unsurlariga ega bo’lmagan, tasavvuriy bog’lanmagan, lekin bir xil yozilib, bir xil aytiladigan so’zlar; ular orasida semantik aloqa bo’lmaydi. Ana shunday so’zlarning tilda mavjud bo’lishi va shunga bog’liq hodisalar omonimiya deyiladi. Omonimlarning lug’aviy va grammatik ko’rinishlari farqlanadi. Omonimlarning tilda paydo bo’lish sabablari turlichadir: avvallari har xil aytilib, bir xil eshitiladigan so’zlar talaffuzining tarixiy jarayonda tovush almashinishi yoki talaffuz o’zgarishi natijasida bir-biriga mos kelib qolishi; (ot \u2014 ism, ot \u2014 hayvon; o’t \u2014 olov, o’t \u2014 o’simlik) boshqa tillardan o’zlashgan so’zlarning talaffuz va yozilish jihatidan ona tilidagi so’zlarga mos kelib qolishi (tur-bosqich; tur-xil, nav); tilda mavjud bo’lgan ko’p ma’noli so’z ma’nolarining bir-biridan uzoqlashishi (dam \u2014 nafas; dam \u2014 hordiq; dam \u2014 bosqon) va boshqalar. Omonimlar bir yoki bir necha so’z turkumi doirasida bo’lishi mumkin: bir so’z turkumi doirasida omonimik uya tashkil etuvchi, yozilishi va talaffuzi aynan bir xil bo’lgan so’zlar to’liq yoki mutlaq Omonimlar deyiladi (chang \u2014 g’ubor, to’zon; chang \u2014 cholg’u asbobi); faqat ayrim shakllardagina mos keladigan, boshqa-boshqa turkumlariga mansub so’zlar notulik Omonimlar, boshqacha aytganda, omoshakllar deyiladi, qo’y (hayvon) \u2014 qo’y (fe’lning buyruq shakli). Omonimlar bilan bir qatorda tilda ularning alohida turlari sifatida omograflar (bir xil yoziladigan, lekin urg’u va talaffuz bilan farqlanadigan so’zlar: olma\u2014olma, tom (uy tomi) \u2014 tom (kitob tomi) va boshqalar hamda omofonlar (bir xil talaffuz qilinadigan, lekin yozilishida farq qiladigan so’zlar: yetti (son) \u2014 yetdi (fe’l); yot (begona) \u2014 yod (xotira) va boshqalar. Omonimiyaning mazkur barcha ko’rinishlariga mansub so’zlar ma’nosi asosan matn orqali bilinadi. Omonimlar mumtoz adabiyotda tajnis san’ati va tuyuq janrini yaratishda, askiya payrovlarida esa so’z o’yini va qochiriqsifatida ishlatiladi. So’z ustalari, ayniqsa, shoirlar (Xorazmiy, Lutfiy, Navoiy, Bobur, So’fi Olloyor, Habibiy va boshqalar) poetik ta’sirchanlikni oshirishda Omonimlardan mahorat bilan foydalanganlar. Xorazmiyning: Buyung sarvu sanubartek, beling-qil, Vafo qilgan kishilarga vafo qil bayti yoki Alisher Navoiyning: Olmani sundi nigorim \u2014 ol, \u2014dedi, Olma birla bu ko’ngilni ol, \u2014 dedi, So’rdim ersa olmasining rangini, ne so’rarsan? \u2014 olma rangi ol, dedi. tuyug’i buning yorqin isbotidir. Dastlabki baytda qil so’zi 2 ma’noda (qilga o’xshash ingichka; qilmoq fe’lning o’zagi) ishlatilgan bo’lsa, tuyukda ol so’zi 3 ma’noda ishlatilgan (buyruq fe’li; ko’ngil ovlamoq; qizil rang, ol rang). Abduvahob Madvapiev, Bozorboy O’rinboyev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Omonimlar (omo … va Yunoncha Oputa \u2014 nom, ism) \u2014 umumiy ma’no unsurlariga ega bo’lmagan, tasavvuriy bog’lanmagan, lekin bir xil yozilib, bir xil aytiladigan so’zlar; ular orasida semantik aloqa bo’lmaydi. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[],"class_list":["post-111293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111293"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111303,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111293\/revisions\/111303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}