Qutblanuvchanlik – zarralar (atom, ion va molekula)ning elektr maydonda dipol momentiga ega bo’lish xossasi. Elektr maydon (E) ta’sirida atom sistemalaridagi elektr zaryadlar siljib, dipol moment (R) induktsiyalanadi. Maydon o’chirilganda induktsiyalangan r moment yo’qoladi. Qutblanuvchanlik tushunchasi, odatda, doimiy dipol momentiga ega bo’lgan zarralarga, masalan, qutbli molekulalarga qo’llanmaydi. Nisbatan zaif maydonlarda r ning E ga bog’lanishi chiziqli bo’ladi va quyidagicha ifodalanadi: r=ae, (bunda a \u2014 hajmiy o’lchamlikka ega bo’lgan Qutblanuvchanlik). Ba’zi molekulalar uchun Qutblanuvchanlikning qiymati E ning yo’nalishiga bog’liq bo’ladi (anizotrop Qutblanuvchanlik). Kuchli maydonlarda r(E) bog’lanish chiziqli bo’lmaydi. Maydon yoqilganda r bir onda paydo bo’lmaydi, uning turg’unlik vaqti t zarralarning tabiati va atrof muhitga bog’liq. Statik maydonga q.ning statik qiymati mos keladi. O’zgaruvchan maydonda Qutblanuvchanlik turg’unlashishi vaqti t va maydon chastotasi so ga bog’liq bo’ladi. Etarlicha kichik vaqt va past sh chastotalarda r momentning o’zgarishlari E ning o’zgarishlari bilan sinfaz bog’langan va Qutblanuvchanlik statik Qutblanuvchanlik bilan mos tushadi. Juda yuqori so va katta x vaqtlarda r moment umuman hosil bo’lmasligi mumkin (zarra maydonni “sezmaydi”), Qutblanuvchanlikning elektron, ion va atom xillari bor. Elektron Qutblanuvchanlikga sabab E maydonda elektron qobiqlar atom yadrosiga nisbatan siljishidir. Ion Qutblanuvchanlik (ion kristallar) da turli ishorali ionlar muvozanat vaziyatidan qarama-qarshi yo’nalishlarda siljiydi. Atom Qutblanuvchanlikda molekuladagi turli xil atomlar siljiydi. Qattiq va suyuq dielektriklar fizikasida Qutblanuvchanlik deganda o’rtacha Qutblanuvchanlik, ya’ni, dielektriklarning bitta zarrasiga va elektr maydonning birlik quchlanganligiga to’g’ri keluvchi R qutblanganligi: a=R\/EI (bu erda N \u2014 hajm birligidagi zarralar soni) tushuniladi. Qutblanuvchanlik tushunchasi dielektriklar fizikasi, molekulyar fizika va kimyoda qo’llaniladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Qutblanuvchanlik – zarralar (atom, ion va molekula)ning elektr maydonda dipol momentiga ega bo’lish xossasi. Elektr maydon (E) ta’sirida atom sistemalaridagi elektr zaryadlar siljib, dipol moment (R) induktsiyalanadi. Maydon o’chirilganda induktsiyalangan … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-111601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111601"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111619,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111601\/revisions\/111619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}