{"id":112633,"date":"2024-01-04T10:05:47","date_gmt":"2024-01-04T07:05:47","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=112633"},"modified":"2024-01-04T10:05:48","modified_gmt":"2024-01-04T07:05:48","slug":"noyon-noyonlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/noyon-noyonlar\/","title":{"rendered":"No&#8217;yon, no&#8217;yonlar"},"content":{"rendered":"\n<p>No&#8217;yon, no&#8217;yonlar (mo&#8217;g&#8217;ulcha noyon, noyan, noyin \u2014 janob, Knyaz) \u2014 o&#8217;rta aerlarda Mo&#8217;g&#8217;ulistondagi oliy tabaqa vakillari. Dastlab (11-asr \u2014 12-asrning 1-yarmi) qadimgi mo&#8217;g&#8217;ullarning aslzoda urug&#8217; boshliqlarini anglatgan, so&#8217;ngra (12-asrning 2-yarmida) \u2014 cho&#8217;l zodagonlarini, urug&#8217;chilik tuzumi emirilib mulkdorlik munosabatlari shakllanayotgan davrda ajralib chiqqan aslzodalarni bildirgan. Chingizxon imperiyasi tashkil topgunga qadar No&#8217;yonlar o&#8217;zlariga taallukli qavmlarga boshchilik qilgan. Mo&#8217;g&#8217;ullar davlatipya (13-14-asrlar) No&#8217;yon \u2014 chingiziy shahzodalar, tumanboshilar, ming- boshilar, yuzboshilar, umuman barcha &#8220;oq suyaklar&#8221; (&#8220;Tsagan yasun&#8221;). No&#8217;yonlar aksariyat hollarda Sechan (chechan), bayan, batur kabi yuqori unvonlarga sazovor etilgan. Etnik tarqoqlik sharoitida (14-17-asrlar) No&#8217;yon \u2014 markazlashgan xon hokimiyatidan mustaqil bo&#8217;lgan mulk hokimlari; ular mustaqil tashqi siyosat yurgizib, o&#8217;zlariga qaram aratlarni ekspluatatsiya qilishga to&#8217;la huqukli bo&#8217;lganlar. 16-19-asrlarda, asosan, antroponimning komponentiga aylangan va kishi nomidan keyin kelgan. Manjurlar hukmronligi davrida (17\u2014 20-asr boshi) No&#8217;yon \u2014 turli daraja va Rutbadagi hokimlar \u2014 siyosiy mustaqillikdan mahrum bo&#8217;lishgan, biroq o&#8217;zlarining mulkdorlik huquqlari va imtiyozlarini daxlsiz saqlab qolishgan. 1911 \u2014 19 yillarda No&#8217;yon yana davlat hokimiyatiga ega bo&#8217;lishgan. Xalq inqilobining dastlabki yillaridayoq No&#8217;yon hokimiyatdan chetlatilib, barcha tabaqaviy imtiyozlardan maxrum etilganlar. 1940 yilga kelib Mo&#8217;g&#8217;ulistonda mulkdorlar sinf sifatida tugatilishi munosabati bilan No&#8217;yon tarix sahnasidan tushgan. Hamidulla Dadaboyev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>No&#8217;yon, no&#8217;yonlar (mo&#8217;g&#8217;ulcha noyon, noyan, noyin \u2014 janob, Knyaz) \u2014 o&#8217;rta aerlarda Mo&#8217;g&#8217;ulistondagi oliy tabaqa vakillari. Dastlab (11-asr \u2014 12-asrning 1-yarmi) qadimgi mo&#8217;g&#8217;ullarning aslzoda urug&#8217; boshliqlarini anglatgan, so&#8217;ngra (12-asrning 2-yarmida) &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/noyon-noyonlar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-112633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-n-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112650,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112633\/revisions\/112650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=112633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=112633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}