{"id":112791,"date":"2024-01-05T10:43:52","date_gmt":"2024-01-05T07:43:52","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=112791"},"modified":"2024-01-05T10:43:54","modified_gmt":"2024-01-05T07:43:54","slug":"quyosh-doglari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/quyosh-doglari\/","title":{"rendered":"Quyosh dog&#8217;lari"},"content":{"rendered":"\n<p>Quyosh dog&#8217;lari &#8211; Quyosh fotosferasida kuzatiladigan Tim qora detallar. Quyosh dog&#8217;lari pora deb ataluvchi kichik qora nuqtalar (o&#8217;lchami 1000 \u2014 2000 kilometr) ko&#8217;rinishida paydo bo&#8217;ladi. Dog&#8217; kun sayin kattalashib, diametri = 5000 kilometrga etgach, yarimsoya bilan o&#8217;raladi. Eng katta Quyosh dog&#8217;larining diametri 20000 kilometrgacha yetadi. Hozirgacha kuzatilgan eng katta dog&#8217;ning o&#8217;lchami 100000 kilometrga yetgan. Quyosh dog&#8217;larining kichiklari bir sutkagacha yashaydi. Quyosh dog&#8217;lari ko&#8217;pincha katta va kichik dog&#8217;lardan iborat guruhlarni tashkil qiladi. Bu guruhlar Quyosh gardishida juda katta maydonlarni egallashi mumkin. Guruhlar 3 \u2014 4 hafta, ba&#8217;zilari 3-4 oygacha ham yashashi mumkin. Quyosh dog&#8217;lari Quyosh ekvatorining ikkala tomonidan 5\u00b0 dan 30\u00b0 gacha geliografik kengliklarni o&#8217;z ichiga olib, dog&#8217; dastlab quyi kenglamada paydo bo&#8217;ladi. Quyosh dog&#8217;larini birinchi bo&#8217;lib 1611 yilda G.Galiley teleskop yordamida kuzatgan. Nemis astronomi G.Shvabe esa 1843 yilda Quyosh dog&#8217;larining soni o&#8217;zgarishini topgan. 1913 yilda Amerikalik astronom J.Xeyl Quyosh dog&#8217;lari Quyosh sirtining sovigan qismlari ekanligi va fraungofer chiziqlarining Zeeman effektining ajralishi tufayli Quyosh sirtida kuchli magnit maydonlari borligini kashf qilgan. Magnit maydonlari Quyosh qa&#8217;ridan fotosferaga chiqayotgan energiya oqimini kamaytiradi va oqibatda, ularning yuzaga chiqish joyida temperatura pasayib ketadi. Quyosh dog&#8217;lari o&#8217;zagi fotosferadan 5 marta xira, yarimsoya esa o&#8217;zakdan 4 marta yorug&#8217;. Quyosh dog&#8217;lari o&#8217;zagining temperaturasi fotosfera temperaturasidan 1000\u2014 2000 K ga past (4500 K va undan kam). Quyosh dog&#8217;larining o&#8217;rtacha yillik soni davriy ravishda 11 yilda o&#8217;zgarib turadi. 20-asrga kelib bundan ham uzoqroq (22, 80, 90, 600 yillik) davrlar topilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Quyosh dog&#8217;lari &#8211; Quyosh fotosferasida kuzatiladigan Tim qora detallar. Quyosh dog&#8217;lari pora deb ataluvchi kichik qora nuqtalar (o&#8217;lchami 1000 \u2014 2000 kilometr) ko&#8217;rinishida paydo bo&#8217;ladi. Dog&#8217; kun sayin kattalashib, diametri &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/quyosh-doglari\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-112791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112793,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112791\/revisions\/112793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=112791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=112791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}