{"id":113207,"date":"2024-01-10T09:25:15","date_gmt":"2024-01-10T06:25:15","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=113207"},"modified":"2024-01-10T09:25:25","modified_gmt":"2024-01-10T06:25:25","slug":"qalmoq-tili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/qalmoq-tili\/","title":{"rendered":"Qalmoq tili"},"content":{"rendered":"\n<p>Qalmoq tili \u2014 mo&#8217;g&#8217;ul tillaridan biri; asosan, Roassiya Federatsiyasining Qalmog&#8217;iston Respublikasida, Astraxon va Rostov viloyatlari hamda Stavropol o&#8217;lkasida, qisman XXR va Qirg&#8217;izistonda tarqalgan. Qalmoq tilida so&#8217;zlashuvchilarning umumiy soni 180 ming kishiga yaqin (o&#8217;tgan asrning oxirlari). Qalmoq tili 2 ta \u2014 torgut va derbet lahjalariga, bu lahjalar esa o&#8217;z navbatida shevalarga ajraladi. Fonetik belgilari: cho&#8217;ziq, qisqa va noaniq, kuchsiz talaffuz etiladigan fonemalarga egaligi, tanglay garmoniyasining mavjudligi va lab garmoniyasining yo&#8217;qligi va boshqalar morfologik belgilari: 8 kelishikning mavjudligi, grammatik jins kategoriyasining yo&#8217;qligi va boshqalar Leksikasida sanskrit, Tibet, Xitoy, Arab, fors va turkiy tillardan, keyingi davrlarda esa rus tilidan kirib o&#8217;zlashgan so&#8217;zlar anchagina. Qalmoqlar 1648 yildan 1924 yil gacha mo&#8217;g&#8217;ul yozuvining zayapandit (buddaviylik targ&#8217;ibotchisi Zaya Pandit nomidan) ko&#8217;rinishidan foydalanganlar. Bu yozuvda ko&#8217;plab adabiyot yaratilgan bo&#8217;lib, ularning aksariyati 18-19-asrlarga mansub. 1924 yildan rus grafikasi asosidagi, 1931 yildan lotin grafikasi asosidagi, 1938 yildan yana rus grafikasi asosidagi yozuv joriy etilgan. Ad.: Pyurbeev G.Ts., Grammatika kalmshkogo yazika. Sintaksis, Elista, 1979; Grammatika kalmmskogo yazmka. Fonetika i morfologiya, Elista, 1983; Bardaev E.Ch., Sovremennmy kalmntskiy yazmk. Leksikologiya, Elista, 1985.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qalmoq tili \u2014 mo&#8217;g&#8217;ul tillaridan biri; asosan, Roassiya Federatsiyasining Qalmog&#8217;iston Respublikasida, Astraxon va Rostov viloyatlari hamda Stavropol o&#8217;lkasida, qisman XXR va Qirg&#8217;izistonda tarqalgan. Qalmoq tilida so&#8217;zlashuvchilarning umumiy soni 180 ming &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/qalmoq-tili\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-113207","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113207"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113224,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113207\/revisions\/113224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}