Qishloq xo’jaligi meteorologiyasi \u2014 qishloq xo\u2019jaligi uchun ahamiyatli bo’lgan iqlim, meteorologik, gidrologik va tuproq sharoitlari bilan qishloq xo\u2019jaligi ishlab chiqarishi ob’yektlari va jarayonlari o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni aloqadorlikda o’rganuvchi fan. Agroiqlimshunoslik, agrogidrologiya, qishloq xo\u2019jaligi fenologiyasi agrometeorologik xizmat ko’rsatishni o’z ichiga oladi. Qishloq xo’jaligi meteorologiyasi fizika, geografiya, biologiya, tuproqshunoslik va boshqa qishloq xo\u2019jaligi fanlari bilan chambarchas bog’liq. Qishloq xo’jaligi meteorologiyasining asosiy vazifalari: qishloq xo\u2019jaligi ishlab chiqarishidagi meteorologik va iqlim sharoitlari shakllanish qonuniyatlarini geografik va vaqt jihatlaridan o’rganish; meteorologik omillarning agrobiosenozlar rivoji, holati va mahsuldorligiga, qishloq xo\u2019jalik ekinlari zararkunandalari va kasalliklarining rivojlanishi va tarqalishiga ta’sirini tadqiq qilish; iqlim resurslaridan to’liq foydalanish maqsadlarida qishloq xo\u2019jalik ekinlarini joylashtirish va ularni parvarish qilishning agrotexnik tadbirlarini agrometeorologik asoslash; agrometeorologik prognoz usullari va tavsiyalar ishlab chiqish; ob-havo va iqlimning noqulay hodisalarini o’rganish va ularga qarshi qurash choralarini ishlab chiqish va boshqalar. Qishloq xo\u2019jalik ekinlarining rivojlanish sharoiti va hosildorligini belgilovchi tashqi muhitdagi asosiy va ikkinchi darajali omillarning miqdoriy qiymatlarini aniqlash uchun Qishloq xo’jaligi meteorologiyasida quyidagi tadqiqot usullari qo’llaniladi: muddatlarni oralatib ekish \u2014 ekin muayyan bir punktda har xil muddatlarda (5-10 kundan oralatib) ekiladi; geografik ekish \u2014 muayyan o’simlik navlari iqlim sharoitlari turlicha bo’lgan punktlarda ekiladi; eksperimental dala usuli \u2014 dala tajriba maydonlarida o’simlikni parvarish qilishning agrometeorologik sharoitlari o’zgartiriladi; distantsion (nokontakt) o’lchash \u2014 vertolyot, samolyot va yer yo’ldoshlarida o’rnatilgan asboblar yordamida katta maydonlardagi ekinlar va tuproqning holati aniqlanadi; Fitotron usuli \u2014 sun’iy iqlimxonalarda o’simliklarning gidrometeorologik omillarning turli kompleksiga reaktsiyasini o’rganishga imkon beradi; matematik (dinamik) statistik modellashtirish \u2014 matematik apparat yordamida meteorologik omillarning o’simliklarning o’sishi, rivojlanishi va hosildorligiga ta’siri o’rganiladi. Qishloq xo’jaligi meteorologiyasi amaliy fan sifatida 19-asrning 2-yarmida paydo bo’ldi. O’rta Osiyoda dastlabki agrometeorologik tadqiqotlar 20-asr boshlaridan olib borildi. 1921 yilda Toshkentda Turkiston meteorologiya instituti (Turkmet; hozirgi Gidrometerologiya instituti) tashkil etildi. G’o’za, g’alla, beda, sabzavot, poliz va boshqalar ekin maylonlari, bog’, tokzor, yaylovlarning mikroiklimi, radiatsion va issiqlik balansi o’rganildi, ularning shakllanish qonupiyatlari B.A.Ayzenshtat, E.A.Lopuxin, I.V.Zuev, V.V.Karnauxova, F.A.Mo’minov, B.E.Milkis, G.A.Ahmedov, E.A.Ibrohimova, A.I.Kostenko, A.G. Toropova, A.Sh.Jalilov va boshqa olimlarning asarlarida sritib berildi. 60-yillardan boshlab, qishloq xo\u2019jalik ishlab chiqarishining yangi talablari asosida qishloq xo\u2019jalik ekinlarining holati va ularning hosildorligini hududlar miqyosida baholash va prognozlash metodikasi ishlab chiqildi, qisqa muddatda katta maydonlardagi ekinlarning holati va hosildorligini aviasiya yordamida fotometrik usul bilan baholash amalga oshirildi. So’nggi yillarda qishloq xo\u2019jalik ekinlarining biologiyasi, ekologiyasi, biometriyasi asosida “ob-havo \u2014 hosildorlik” prognoz modellari tadqiq qilinmoqda. Ad.: Xamzin K.S. Qishloq xo’jaligi meteorologiyasi asoslari: [qo’llanma], T., 1986, Hamidulla Abdullayev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Qishloq xo’jaligi meteorologiyasi \u2014 qishloq xo\u2019jaligi uchun ahamiyatli bo’lgan iqlim, meteorologik, gidrologik va tuproq sharoitlari bilan qishloq xo\u2019jaligi ishlab chiqarishi ob’yektlari va jarayonlari o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni aloqadorlikda o’rganuvchi fan. Agroiqlimshunoslik, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-113560","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113560"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113572,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113560\/revisions\/113572"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}