{"id":113863,"date":"2024-01-15T15:54:43","date_gmt":"2024-01-15T12:54:43","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=113863"},"modified":"2024-01-15T15:54:45","modified_gmt":"2024-01-15T12:54:45","slug":"qizil-dengiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/qizil-dengiz\/","title":{"rendered":"Qizil dengiz"},"content":{"rendered":"\n<p>Qizil dengiz \u2014 Hind okeanining materiklar oralig&#8217;idagi dengizi. Afrika va Arabiston yarim oroli oralig&#8217;ida. Misr, Sudan, Eritreya, Isroil, Iordaniya, Saudiya Arabistoni va Yaman davlatlari qirg&#8217;oqlariga tutash. Bob ul-Mandab bo&#8217;g&#8217;ozi orqali Hind okeani, Suvaysh kanali orqali O&#8217;rta dengiz bilan tutashgan. Maydoni 460 ming km2. Eng chuqur joyi 3039 metr. Dengizning qirg&#8217;oq chizig&#8217;i tekis, shakli tektonik uzilma chegarasiga mos. Shimolda Suvaysh va Aqaba qo&#8217;ltiqlari, ular orasida Sinay yarim oroli bor. Eng yirik oroli \u2014 Dahlak. Dengiz tubi relefi xilmaxil, katta qismi soylik (chuqurligi 1000 metr), uning o&#8217;rta qismida tor va chuqur novlar bor. Chuqurligi 200 metrgacha bo&#8217;lgan joylarda marjon va materik oroli ko&#8217;p. Dengiz tubining katta qismi kristalli zamindan iborat bo&#8217;lib, ustini 1-4 kilometr qalinlikdagi ohaktosh va evaporitlar qoplagan. Iqlimi mussonli, biroq dengiz Arabiston yarim oroli va shimoliy Afrikadagi cho&#8217;llar oralig&#8217;ida joylashganligi uchun ancha quruq. Tez-tez changli tuman va saroblar bo&#8217;lib turadi. Qizil dengiz suvi iliq (32\u00b0 gacha) va sho&#8217;r (38-42%o) dengizlardan. Sababi Qizil dengizda bug&#8217;lanish nihoyatda kuchli bo&#8217;lib, chetdan daryo quyilmaydi. Suv sathining ko&#8217;tarilishi har yarim sutkada takrorlanadi (balandligi 0,6 metrgacha). Chuqurlikdagi sho&#8217;r suv bob ul-Mandab bo&#8217;g&#8217;ozi orqali Hind okeaniga o&#8217;tib turadi. Qizil dengizda o&#8217;simlik turi kam, biroq hayvonot dunyosi xilma-xil. Dengizdan baliq ovlanadi, marvarid olinadi. Muhim portlari: Suvaysh (Misr), Port-Sudan (Sudan), Jidda (Saudiya Arabistoni), Hudayda (Yaman) va boshqalar dengizda suvo&#8217;tlar to&#8217;planib, unga qizg&#8217;ish rang berishi sababli shunday nomlangan, degan taxmin bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qizil dengiz \u2014 Hind okeanining materiklar oralig&#8217;idagi dengizi. Afrika va Arabiston yarim oroli oralig&#8217;ida. Misr, Sudan, Eritreya, Isroil, Iordaniya, Saudiya Arabistoni va Yaman davlatlari qirg&#8217;oqlariga tutash. Bob ul-Mandab bo&#8217;g&#8217;ozi orqali &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/qizil-dengiz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-113863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113871,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113863\/revisions\/113871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}