{"id":114232,"date":"2024-01-18T13:33:58","date_gmt":"2024-01-18T10:33:58","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=114232"},"modified":"2024-01-18T13:34:01","modified_gmt":"2024-01-18T10:34:01","slug":"nutatsiya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/nutatsiya-2\/","title":{"rendered":"Nutatsiya"},"content":{"rendered":"\n<p>Nutatsiya (lotincha nutatio \u2014 tebratish) \u2014 1) mexanikada \u2014 qattiq jismning o&#8217;z o&#8217;qi atrofida aylanishi jarayonidagi tebranma harakati; u jismning xususiy aylanish o&#8217;qida sodir bo&#8217;ladi; jism qancha tez aylansa, uning nutatsion tebranish chastotasi shuncha katta, amplitudasi shuncha kichik bo&#8217;ladi. Nutatsiya presessiya bilan bir vaqtda yuz beradi. Nutatsiya vaqtida jismning xususiy aylanish o&#8217;qi bilan presessiya yuz beradigan o&#8217;q orasidagi burchak o&#8217;zgaradi; 2) astronomiyada \u2014 Yer aylanish o&#8217;qining bir oz tebranishi. Yerning sutkalik aylanishiga Quyosh va Oyning tortish kuchlari ta&#8217;sir etadi. Yerning sutkalik aylanish o&#8217;qi ekliptikata qiyaligini o&#8217;zgartirmagan holda o&#8217;z yo&#8217;nalishini o&#8217;zgartirib boradi, chunki Quyosh va oyning presession kuchlari ham o&#8217;zgarib turadi va Quyosh hamda oy yer ekvatorida bo&#8217;lganida bu kuchlar nolga teng bo&#8217;ladi, og&#8217;ishi eng katta bo&#8217;lganida esa maksimumga erishadi. Yerning aylanish o&#8217;qi Nutatsiyasini 1737 yil J. Bradley kashf qilgan. Bunday nutasion tebranishlar 18,6 yillik davrga, ya&#8217;ni oy orbitasi tugunlarining aylanish davriga teng. Osmon sferasit qutb yarim o&#8217;qlari 9&#8243;, 21 hamda 6&#8243;, 86 nutasion ellips chizadi. Nutatsiyaning aniq qiymatini 1953 yil Amerikalik astronom E. Vulard topgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nutatsiya (lotincha nutatio \u2014 tebratish) \u2014 1) mexanikada \u2014 qattiq jismning o&#8217;z o&#8217;qi atrofida aylanishi jarayonidagi tebranma harakati; u jismning xususiy aylanish o&#8217;qida sodir bo&#8217;ladi; jism qancha tez aylansa, uning &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/nutatsiya-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-114232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-n-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114232"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114243,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114232\/revisions\/114243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}