{"id":114896,"date":"2024-01-29T07:26:19","date_gmt":"2024-01-29T04:26:19","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=114896"},"modified":"2024-01-29T07:26:30","modified_gmt":"2024-01-29T04:26:30","slug":"nasafiy-aziziddin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/nasafiy-aziziddin\/","title":{"rendered":"Nasafiy Aziziddin"},"content":{"rendered":"\n<p>Nasafiy Aziziddin (taxallusi; to&#8217;liq nomi Aziziddin ibn Muhammad Nasafiy) (?, Nasaf \u2014 1263, Yazd, Abarko&#8217;h) \u2014 shoir, tasavvuf falsafasining yirik vakili. Shayx Kubro ta&#8217;limoti va Muhyiddin ibn Arabiy tariqatini o&#8217;zaro bog&#8217;lagan Kubraviya mashoyixlaridan biri. Dastlab Nasaf, so&#8217;ng Buxoro madrasalarida ta&#8217;lim olgan. Asosan, falsafa va hikmatni o&#8217;rgangan, tib ilmida ham yuksak mahoratga ega bo&#8217;lgan Nasafiy Aziziddin 1243\u2014 51 yillar Xurosonda yetuk oriflardan bo&#8217;lmish Sa&#8217;diddin Hamaviy (Hamuya, 1191 -1252) bilan tanishishi natijasida tasavvuf yo&#8217;liga kirgan. Elxoniylar Buxoroga hujum qilganda (1272), u yerdan Bahrobod (Xuroson)ga ketgan, Isfahon va Sheroz safaridan so&#8217;ng Yazdning Abarko&#8217;hida maskan tutgan. Nasafiy Aziziddin fors tilida ijod qilgan. &#8220;Insoni komil&#8221; asari Nasafiy Aziziddin risolalarining majmuasi ham deb yuritiladi. 1 muqaddima va turli mavzularga bag&#8217;ishlangan 22 risoladan iborat. Undagi risolalarning kupi &#8220;manozil Us-soyirin&#8221; (&#8220;yo&#8217;lovchilar qo&#8217;nalg&#8217;asi&#8221;)ning ba&#8217;zi nusxalarida uchraydi. Ushbu asar 556 sahifa bo&#8217;lib, irfon va hikmatlarga oid nozik tushunchalardan bahs yuritadi. Irfon va hikmat masalalari va asosi haqida yana &#8220;Bayot ut-tanzil&#8221; nomli kichik va muxtasar kitobi ham bor. Nasafiy Aziziddinning bildirishicha, uning fikr va aqidalari faqat &#8220;maqsad ul-Aqso&#8221; (&#8220;So&#8217;nggi maqsad&#8221;) asarida ifodalangan. Asar 8 fasl, 8 bob va 1 xotimadan iborat. Shuningdek, Nasafiy Aziziddinning &#8220;Zubdat ul-haqoyiq&#8221; (&#8220;haqiqatlar qaymog&#8217;i&#8221;), &#8220;usul va furu'&#8221; (&#8220;ildizlar va butoqlar&#8221;), &#8220;Mabda&#8217;va ma&#8217;od&#8221; [&#8220;asl makon va (unga) qaytish&#8221;], &#8220;Miftoh ul-Asror&#8221; (&#8220;sirlar kaliti&#8221;), &#8220;nafsi insoniy&#8221;, &#8220;vahdati vujud&#8221; va boshqa kitoblari chet ellarda chop etilgan. Olam va odam birligi ta&#8217;limoti Nasafiy Aziziddin asarlarining mohiyatini tashkil etadi. Nasafiy Aziziddin ijodi Arab, ingliz, nemis, fransuz, turk, hind, rus olimlari tomonidan tadqiq etilgan. Qo&#8217;lyozma nusxalari Vena, Leyden, London, Kalkutta, Dushanba, Istanbul, Sankt-Peterburg, Tehron shaharlari kutubxonalarida, O&#8217;zbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik instituti qo&#8217;lyozmalar fondida saqlanadi. &#8220;Zubdat ul-haqoyiq&#8221; asari N. Komilov tomonidan o&#8217;zbek tiliga tarjima qilingan. Ad.: Muhammad Nosir. Nasaf va Kesh allomalari, T., 2001. Habib Abdunazar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nasafiy Aziziddin (taxallusi; to&#8217;liq nomi Aziziddin ibn Muhammad Nasafiy) (?, Nasaf \u2014 1263, Yazd, Abarko&#8217;h) \u2014 shoir, tasavvuf falsafasining yirik vakili. Shayx Kubro ta&#8217;limoti va Muhyiddin ibn Arabiy tariqatini o&#8217;zaro &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/nasafiy-aziziddin\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-114896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-n-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114896"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114914,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114896\/revisions\/114914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}