{"id":115309,"date":"2024-02-02T11:10:36","date_gmt":"2024-02-02T08:10:36","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=115309"},"modified":"2024-02-02T11:10:41","modified_gmt":"2024-02-02T08:10:41","slug":"nishotiy-muhammadniyoz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/nishotiy-muhammadniyoz\/","title":{"rendered":"Nishotiy Muhammadniyoz"},"content":{"rendered":"\n<p>Nishotiy Muhammadniyoz (18-asr, Xorazm) \u2014 shoir. Xiva madrasalarida o&#8217;qigan. Xorazm xonligida siyosiy ahvol og&#8217;irligi tufayli Nishotiy Buxoroga kelgan, g&#8217;ariblik va muhtojlikda yashagan. Adaiy merosi &#8220;husnu dil&#8221; dostoni, &#8220;Qushlar munozarasi&#8221; manzumasi hamda 1500 misra she&#8217;r \u2014 38 g&#8217;azal, 14 muxammas, 1 qasida va musaddasdan iborat. Lirikasi dunyoviy muhabbat mavzuida. Unda shoir o&#8217;z kechinmalari, zamona xaqidagi fikr-mulohazalarini ifodalagan, vafo, sadoqat, go&#8217;zallik va nafosatni kuyla- gan. &#8220;Qushlar munozarasi&#8221;da 14 xil qushning o&#8217;zaro bahsu munozaralari orqali o&#8217;sha davrdagi ijtimoiy tuzumga xos illatlar, jaholat, mansabparastlik va boshqa majoziy shaklda tanqid qilingan, mehnat ahlining kamtarligi ulug&#8217;langan. &#8220;Husnu dil&#8221; dostoni (1779) \u2014 shoir ijodining cho&#8217;qqisi. U Sharq xalqlari orasida mashhur syujet asosida nazmda yaratilgan. Doston 15584 misra, 62 bobdan iborat. An&#8217;anaviy kirish (1-5-boblar)dan so&#8217;ng shoir o&#8217;zi xaqida, dostonning yozilish sabablari, so&#8217;z va uning qudrati, xamsanavislar (Nizomiy, Xusrav Dexlaviy, Abdurahmon Jomiy, Alisher Navoiy va boshqalar) haqida fikr yuritgan. Asosiy qism 11-bobdan boshlanadi va asar xotima bilan yakunlanadi. Yetakchi mavzui \u2014 sevgi. U husn va dilning murakkab sarguzashtlarida o&#8217;z aksini topgan. Aql, Ishq, Vafo, Mehr, Nomus, Himmat, Sabr, raqib kabi obrazlarda kishilardagi muayyan xususiyatlar ifodalangan. Doston husn va dilning to&#8217;y tantanasi, ya&#8217;ni ezgulikning smonlik ustidan g&#8217;alabasi bilan tugaydi. Asarda Vatanni sevish, xalqparvarlik, ma&#8217;rifat va adolat, mardlik, sevgi-sadoqat, yaxshi xulq-odob kabi g&#8217;oyalar ilgari surilgan. Doston qo&#8217;lyozma nusxalari O&#8217;zbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik instituti (inv. \u21161198, 7013, 1997, 1666, 1027), Samdu (inv. \u211621828) qo&#8217;lyozma fondlarida saqlanadi. As: tanlangan asarlar, T., 1960; husn va dil, Lirika, T., 1967. Ad.: Abdullaev V., Xoksor va Nishotiy, Samarqand, 1960; O&#8217;zbek adabiyoti tari-XI |5 j.li], 3-j., T., 1978.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nishotiy Muhammadniyoz (18-asr, Xorazm) \u2014 shoir. Xiva madrasalarida o&#8217;qigan. Xorazm xonligida siyosiy ahvol og&#8217;irligi tufayli Nishotiy Buxoroga kelgan, g&#8217;ariblik va muhtojlikda yashagan. Adaiy merosi &#8220;husnu dil&#8221; dostoni, &#8220;Qushlar munozarasi&#8221; manzumasi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/nishotiy-muhammadniyoz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-115309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-n-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115318,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115309\/revisions\/115318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}