Muhammad Solih Rahim Koraxo’ja o’g’li (taxm. 1830\u2014Toshkent \u2014 1890) \u2014 tarixchi va geograf olim. M. S. bobosi mulla Abdurahimxo’ja o’z nasab- nomasi b-n Shayx Xovandi Tohur (14-a.) ga bog’lanishini va u Toshkentning Qiyot mahallasidagi Bekmuhammadbiy masji- dida imomlik qilganligini va dare ham berganligini ta’kidlaydi. Otasi domla Rahim Qoraxo’ja o’z davrining bilimdon ziyolilaridan bo’lgan. M.S. ilk saboqni bobosidan olgan. So’ngra Toshkentda- gi Eshonquli dodxoh, Beklarbegi, Xoja Ahror, Qo’qondagi Azimboy va Buxoro- dagi Ko’kaldosh madrasalarida tehsil olgan. 1863 y.da Toshkentning Qiyot mahallasidagi bobosi imomlik qilgan masjidda Imom bo’lgan va dare ham ber- gan. M.S. Turkistonning turli joylari- ga safar qilgan. 1863-88 y.larda yozgan “Tarixi jadidai Toshkand” (“Toshkent- ning yangi tarixi”) asari Toshkent ta- rixiga bag’ishlangan birdanbir kitob- dir. Uning muallif dostonidan iborat nusxasi O’zbekiston FA Sharqshunoslik in-ti qo’lyozmalar fondidasaqlanadi (\u21167791). In-tfondida asarning asli- dan ko’chirilgan yana ikki nusxasi mavjud (1936, 1940 y.lar; \u211611072, \u211611073). “Tarixi jadidai Toshkand” 2 jild- dan iborat. 1jild \u2014 umumiy tarix, Turkiston va qo’shni mamlakatlar tarixi ilgarigi tarixiy asarlar ma’lumotlari asosida yozilgan; 2jild \u2014 o’z navbatida 3 qismdan tuzilgan; 1qism \u2014 15-16-a. lardagi Farg’ona tarixi, 2qism \u2014 15\u2014 19-a.lardagi Turkiston tarixi, jumla- dan, Qo’qon xonligi va Toshkent tarixi, 3qism \u2014 Toshkentning geografik tavsi- Fi va muallifning o’zi haqida yozganla- ri. 2jild yozma manbalar, Mushohidlar hikoyalari va muallifning o’z ko’rganlari asosida yozilgan va ilmiy nuqtai nazar- dan eng qimmatlidir. Asarning Toshkentga bag’ishlangan qismida shahar topografiyasi (suvla- ri, qo’rg’oni, darvozalari, to’rt dahasi, mahallalari, madrasa, masjid, maqbaralar, hammom va b.), Rossiya im- periyasi tomonidan Toshkentning bosib olinishi (1865), shuningdek, Toshkent viloyatiga oid qismida esa viloyatdagi mevali daraxtlar, poliz ekinlari, tur- kistonning katta qismida tarkalgan dorivor giyoxlar, foydali qazilmalar, o’simlik va hayvo-not olami va turli ka- salliklar (bezgak, zotiljam, ko’zapusht, vabo, sarsom, istiskr, kulanj va b.) haqida ma’lumotlar bor. Toshkentning Sharq-idagi tog’lar tavsifi ayniqsa mu- fassaldir. Shaharning muallif davri- dagi tarixi ham batafsil va aniq yori- tilgan. Ad.: O’rinboev A., Bo’riev O., Toshkent Muhammad Solih tavsifida, T., 1983; Munirov K., Irisov A., Nosirov A., Toshkent tarixida ba’zi siymolar, 1983.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Muhammad Solih Rahim Koraxo’ja o’g’li (taxm. 1830\u2014Toshkent \u2014 1890) \u2014 tarixchi va geograf olim. M. S. bobosi mulla Abdurahimxo’ja o’z nasab- nomasi b-n Shayx Xovandi Tohur (14-a.) ga bog’lanishini va … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117102,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117056\/revisions\/117102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}