Murmansk viloyati – RF tar – kibidagi viloyat. 1938 y. 28 mayda tash- kil qilingan. Shimoliy iqtisodiy r-nga kiradi. Rossiya Evropa qismining shim.-g’arbida, Kola ya.o. va materikning bir qismida joylashgan. Oq va Barents dengizlari b-n o’ralgan. Fap-Bda Norve- giya va Finlyandiya b-n chegaradosh. Mayd. 144,9 ming km2. Aholisi 1016,6 ming kishi (1998). Asosiy aholisi ruslar (82,3 %), shuningdek, ukrain, Belorus, saamlar, karellar va b. yashaydi. Shahar aholisi 91,8 %. Markazi \u2014 Murmansk sh. 5 ma’muriy tumanga bo’lingan. 16 shahar va 16 shaharcha bor. M.v. er yuzasi past tog’lar, qirlar va botiklardan ibo- rat. Kolaya.o.ning mayd. 100 ming km2ga yaqin. Shim. sohili baland, tik, Jan. dagisi past, qiya. Yarim orolning g’arbiy qismida Xibin tog’lari (bal. 1191 m gacha) joylashgan. Markaziy qismida Keyvi suvayirg’ich gryadasi bor. Kola ya.o. Boltiq qalkrnining shim.- Sharqiy chek- kasini tashkil qiladi. M.v. da apatit ru- dalari, glinozem xom ashyosi, nikel va b. bor. Iqlimi Kola ya.o. Janubiy kismida mo”tadil, dengiz iqlimi, shim. kismida subarktik, nisbatan yumshoq. Yanv. Ning o’rtacha t-rasi shim.da -8\u00b0, Markaziy qismida -13\u00b0 gacha, iyulniki shim.da 8\u00b0 va Markaziy qismida 14\u00b0. Yillik yog’in 350 mm dan 1000 mm gacha (tog’li r-nlarda). M.v.da qutb kuni va qutb tuni almashi- nib turadi. Vegetasiya davri 80-130 kun. Ko’p sonli ostonali daryolar va ko’llar bor. Shimoli yo’sinlishaynikli tundra, Jan.rog’i o’rmonli tundra va tay- gadan iborat. Tuproklari, asosan, pod- zol, botqoq, shim.da tundra tuproklari. Yovvoyi hayvonlardan bug’u, Los, rosoma- xa, ayiq, tiyin, suvsar, tulki, oq tulki, ondatra, norka, oq sichqon, quyon yashaydi. Baliq turi ko’p. M.v.da Laplandiya, Kan- dalaksha, Pasvik qo’riqxonalari bor. Konchilik, rangli metallurgiya va baliq sanoatlari rivojlangan. M.v.da dengiz suvi ko’tarilishi (qalqishi) va kayti- shi b-n ishlaydigan Kislaya guba elektr stantsiyasi qurilgan. Yirik GRES bor. Sanoatining asosiy tarmoqlari: konchi- lik (temir rudasi, apatit-nefelin, mis- nikel rudalari), rangli metallurgiya (birlamchi alyuminiy, tozalangan mis, nikel), baliq sano-ati, kimyo (apatit kontsentrati), qora metallurgiya (temir rudapi kontsentrat). Yirik korxonalari \u2014 “Severoni-kel”, “Pechenganikel” k-tlari (tozalangan mis, nikel, kobalt, oltin-gugurt kislotasi), Kandalak- sha alyuminiy z-Di (birlamchi alyumi- niy), Olenegorsk, Kovdor ruda boyitish k-tlari, “Murmanribprom” korxonasi, “Nerpa” kemaremont z-Di. Kola AES, daryolarida GES kaskadlari bor. Asosiy sanoat shaharlari: Murmansk, apatit, Kandalaksha, Monchegorsk, Kirovsk, Ole- negorsk. Q. x.ningetakchi tarmog’i \u2014 chor- vachilik. Krramol (sut-go’shtli zotlari), cho’chqachilik, bug’uchilik, parrandachilik rivojlangan. T.y. 900 km dan ziyod, shun- dan 341 km elektrlashtirilgan. Dengiz transporti muxim rol o’ynaydi. (aso- siy porti \u2014 Murmansk). Avtomobil yo’llari \u2014 2 ming km. Aeroport bor. Muntazam havo liniyalari Murmanskiy Moskva, Sankt-Peterburg, Arxangelsk, Petrozavodsk sh.lari b-n bog’laydi. 3 oliy ukuv yurti, Rossiya FA ning Kola filiali, qutb i. t. markazi, dunyoda eng shim. Qutbiy botanika bog’i va b. ilmiy muassasalar mavjud. 2 muzey, 2 teatr, sa- natoriy bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Murmansk viloyati – RF tar – kibidagi viloyat. 1938 y. 28 mayda tash- kil qilingan. Shimoliy iqtisodiy r-nga kiradi. Rossiya Evropa qismining shim.-g’arbida, Kola ya.o. va materikning bir qismida joylashgan. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117212","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117213,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117212\/revisions\/117213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}