“ITTIHOD VA TARAQQIY” (turkcha “Ittihat ve Terakki”) \u2014 turk inqilobchilarining siyosiy tashkilo- ti. Bu tashkilot a’zolari keyinchalik o’zlarini yosh turklar deb atashgan. 1889 y. Istan-bulda yosh turklarning maxfiy si- yosiy tashkiloti sifatida tashkil topdi. Unga Istanbul harbiy tibbiyot o’quv yurti talabalari Abdulla Javdat, Ibrohim Temo, Ishoq sukuti, Mahmed Rashid asos soldi. Tashkilotning asosiy maqsadi Sulton Abdulhamid II (1842-1918)ning mustabid hokimiyatini konstitusion tu- zum b-n almashtirishdan iborat bo’lgan. Tez orada xo-rijda ularning “Usmon- lilar Ittihod va taraqqiy jamiyati” ham tuzildi. 1892 y.dan Parijda turk tilida tashkilotning “mashvarat” gaz. chiqa boshladi. 1907 y. oxirida Parijda bo’lgan Kong-ressda muxolifatdagi kuch- lar Usmonlilar hokimiyatiga qarshi “I. va t.”tashkiloti etakchiligida blok tu- zishdi. Axmad Rizo boshchiligidagi tash- kilot rahbariyati xorijdan sultonlikka qarashli Makedoniyaning Markaziy shax- ri \u2014 Salonikiga kelib o’rnashdi. Mam- lakatda Abdulhamid 11 mustabid zulmi- ga qarshi kurash avj olib ketdi. Mam- lakatda ittihodchilar rahbarlik qilgan Yosh turklar inqilobi g’alaba qozondi. 1908 y.da “I. va t.”tashkiloti partiyaga aylantirildi. Ziyo Ko’kalpnnt turkchilik goyalari “I. va t.”tashkiloti a’zolariga kuchli ta’sir ko’rsatdi. “I. va t.”tashki- loti a’zolari Turkiyada demokratik er- kinliklarni joriy qilishga kirishdi. 1913 y.da Tal’at Posho \u2014 Turkiyaning Bosh vaziri, Anvar Posho \u2014 harbiy va- zir, keyinchalik Bosh qo’mondon, ja-mol Posho \u2014 harbiy dengiz kuchlari vaziri lavozimlarini egalladi. Anvar Posho Buxorodan Turkiyaga tahsil olish uchun borgan Usmon Xo’ja, Fitrat kabi talaba- larni oliy darajada qabul qilgan. Birinchi jahon urushiyaa Turkiyaning engilishi natijasida “I. va t.”tashkilo- ti tarqatib yuborilib, uning FA-oliyati taqiklandi. 1918 y. 3 noyab.da Tal’at Posho, Anvar Posho va Jamol Posho tur- kiya hududidan chiqib ketishdi. Jamol Posho va Anvar Posho 1920\u2014 21 y.larda Turkistonga kelishdi, Anvar Posho Buxo- rodagi sho’ro tuzumiga qarshi harakatga rahbar bo’ldi. Turkiyada yuz bergan muhim o’zgarishlardan ke-yin \u2014 1922 y. “I. va t.”partiyasi yana qayta tiklandi, ammo u mamlakat hayotida avvalgi mavqeiga erisha olmadi. 1926 y. Otaturkka qarshi suiqasd qilganlikda nohaq ayblanib, yttihodchilardan 4 kishi o’lim jazosiga hukm qilindi. “I. va t.”partiyasi shu b-n o’z faoliyatini tugatdi. Ad.: 3iyo Go’kalp , turkchilik asoslari, T., 1994; Turk xalqining buyuk farzandi Otaturk, T., 1998; Rajabov Q., Buxoraga qizil armiya bosqini va unga qarshi ku- rash, T., 2002. Qahramon Rajabov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“ITTIHOD VA TARAQQIY” (turkcha “Ittihat ve Terakki”) \u2014 turk inqilobchilarining siyosiy tashkilo- ti. Bu tashkilot a’zolari keyinchalik o’zlarini yosh turklar deb atashgan. 1889 y. Istan-bulda yosh turklarning maxfiy si- yosiy … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-117457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117457"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117462,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117457\/revisions\/117462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}