{"id":11765,"date":"2021-11-26T12:36:00","date_gmt":"2021-11-26T09:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=11765"},"modified":"2025-10-15T09:34:26","modified_gmt":"2025-10-15T06:34:26","slug":"ashula-nima-deganini-bilasizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/ashula-nima-deganini-bilasizmi\/","title":{"rendered":"ASHULA nima deganini bilasizmi?"},"content":{"rendered":"\n<p>ASHULA \u2014 yakka xonanda yoki xonandalar guruhiga mo&#8217;ljallangan, mumtoz o&#8217;zbek musiqa merosida Markaziy o&#8217;rin egallagan ashula yo&#8217;li. Asosan lirik ruhdagi g&#8217;azal va she&#8217;rlar zaminida yuzaga keladi. Ashulalar soz (doyra, dutor, tanbur), ansambl jo&#8217;rligida yoki jo&#8217;rsiz ijro etiladi. Ashula o&#8217;zbek musiqa folklorida katta o\u2019rin egallagan qo&#8217;shiq janridan kuy diapazonining kengligi, shaklan rivojlanganligi, mavzu va mazmuni teranligi bilan farqlanadi. Ashulaning badiiy mazmunida barmoq vaznidagi she&#8217;rlardan foydalanilsada, aruz vaznidagi g&#8217;azal va she&#8217;riy shakllar asosiy o&#8217;rin tutadi. Binobarin, Ashulaning ichki tuzilishi ham turlichadir. Barmoq vazniga asoslangan Ashulalar ko\u2019proq &#8220;band-Naqarot&#8221; shakli ko\u2019rinishida bo&#8217;lsa, g&#8217;azallarga bitilgan Ashulalar tuzilishi nisbatan murakkab va rivojlangandir. Odatda, bunday Ashulalarning kuylari quyi pardalardan boshlanib o&#8217;rta va yuqori pardalarida rivojlanadi, so&#8217;ngra dastlabki turg&#8217;un tovushda nihoyasiga yetadi. Aksariyat Ashulalar o&#8217;ziga xos avjlariga ega. Ashula janri tarixi uzoq o&#8217;tmishga borib taqaladi: ko&#8217;pincha professional musiqachi (bastakor-hofiz) lar ijodiyotining mahsuli bo&#8217;lib, bizgacha og&#8217;zaki ravishda yetib kelganligi tufayli qator Ashulalar ko&#8217;plab variantlarga ega. Ashulaning eng rivojlangan mukammal ko&#8217;rinishlari Buxoro va Xorazm maqomlarining Nasr (ashula) yo&#8217;llari, Toshkent va Farg&#8217;ona vodiysida keng tarqalgan maqom yo&#8217;llari, katta ashula janrida namoyon bo&#8217;lgan. Ashulalarda o&#8217;zbek xalqining ruhi, xarakteri, ma&#8217;naviy dunyosi o&#8217;zining badiiy yetuk va to&#8217;laqonli ifodasini topgan. Ad. Nota nashrlari: A. Navoiy so&#8217;ziga muzikalar, T., 1948; Muqimiy va Furqat ashulalari, T., 1958; O&#8217;zbek xalq muzikasi (to&#8217;plovchi va notaga oluvchi yu. Rajabiy), I\u2014V tomlar, T., 1955-59. To&#8217;xtasin G&#8217;afurbekov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ASHULA \u2014 yakka xonanda yoki xonandalar guruhiga mo&#8217;ljallangan, mumtoz o&#8217;zbek musiqa merosida Markaziy o&#8217;rin egallagan ashula yo&#8217;li. Asosan lirik ruhdagi g&#8217;azal va she&#8217;rlar zaminida yuzaga keladi. Ashulalar soz (doyra, dutor, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/ashula-nima-deganini-bilasizmi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-11765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11765"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158172,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11765\/revisions\/158172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}