Madaniy g’o’zalar – ekib keli- nayotgan, qimmatli xo’jalik belgilariga ega g’o’za turlari. Tabiatda ma’lum bo’lgan 50 tur g’o’zadan 4 tasi madaniylashtiril- gan: Hindixitoy g’o’zasi (G.arboreum L.), Afrika-Osiyo g’o’zasi (G. herbaceum L.), Meksika g’o’zasi (G. hirsutum L.), Peru g’o’zasi (G. barbadense L.). G’o’zaning mada- niy shakllari yovvoyi turlardan tabiiy tanlanish va sun’iy tanlash, qulay yashash sharoiti hamda evolyusiya jarayonida odam mehnati va ongli faoliyati tufay- li paydo bo’lgan. Bitta turning o’zi (mas, Peru g’o’zasi yoki Meksika g’o’zasi) yovvoyi va madaniy shakllarda uchraydi. G’o’zaning qadimiy yovvoyi shakllarini mada- niylashtirish, paxtachilikning paydo bo’lishi va rivojlanishi dunyoning turli mintaqalarida yashovchi xalqlarning har qaysisida mustaqil ravishda boshlangan. Eng avval Hindistonning shim.-g’arbida tarqalgan daraxtsimon g’o’zalar \u2014 Gossi- pium arboreum madaniylashtirildi. Af- Rikaning Jan,-Sharqiy qismida o’tsimon g’o’za \u2014 Gossipium xerbatseum madaniy- lashtirildi. Keyinchalik u Afrika va Osiyoning ko’p mamlakatlariga tarqaldi (Afrika-Osiyo g’o’zasi deb atalishi shun- dan). Meksikaning Jan.da qadimiy in- deys qabilalarining dehqonlari oddiy g’o’za \u2014 Gossipium xirzitumni madaniy- lashtirdi (shuning uchun Meksika g’o’zasi deb yuritiladi, uni Markaziy Amerika g’o’zasi deb ham atashadi). G’o’zaning bu turi g’o’za ekiladigan barcha mamlakat- larda juda keng tarqalgan. Peruda gos- sipium barbadenze madaniylashtirildi. Shuning uchun Peru g’o’zasi deb yuritiladi (uni Jan. Amerika g’o’zasi deb ham ata- shadi). Hoz. tarqalish darajasi bo’yicha Peru g’o’zasi Meksika g’o’zasidan keyin 2-o’rinda turadi. M.G’. polimorfizmining kengligi, kattaligi b-n ajralib turadi. Ular kat- ta hududlarda tarqalib, turli xil yangi shakllar paydo qildi va natijada juda murakkab ekotip, nav tipi hamda na- Vlar majmuini tashkil etdi. Madaniy va madaniy-tropik shakllarning yovvoyi holda o’sadigan avlod-ajdodlaridan aso- siy farqi shundaki, ular o’sish sharoiti- da, ayniqsa, suv ta’minotiga nihoyatda talabchan, shoxlari simpodial tipda, ko’saklari va ularning qismlari yirik, tolasi oq. Ad.: Jukovskiy P.M., Kulturnie rasteniya i IX sorodichi, 3-e izd. 1971 ; G’o’za, T., 1957; ter. Avanesyan D. V., Xlop- chatnik, L., 1973; Abdullaev A. A., Omel- chenko M. V., G’o’za turlari. T., 1977. Abdumavlon Abdullaev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Madaniy g’o’zalar – ekib keli- nayotgan, qimmatli xo’jalik belgilariga ega g’o’za turlari. Tabiatda ma’lum bo’lgan 50 tur g’o’zadan 4 tasi madaniylashtiril- gan: Hindixitoy g’o’zasi (G.arboreum L.), Afrika-Osiyo g’o’zasi (G. herbaceum … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117739","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117739"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117754,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117739\/revisions\/117754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}