Maykelson tajribasi \u2013 er harakatining eruglik tezligiga ta’siri- ni aniklash maqsadida o’tkazilgan taj- riba. Bu tajriba nisbiylik nazariyasi yaratilishi umun asosiy eksperimeital omillardai biri bo’ldi. Uni A. A. May- Kelson amalga oshirgan. 19-a.da eruglik qo’zgalmas muqit “efir”la tarqaladi Pa erning harakat yo’nalishiga iisba- tan yoruglikning tarqalish yo’ialishi har xil bo’lganda uning tezligi xam turlicha bo’ladi, degan taxmin mavjud edi. Bu taxminni qal qilish maqsadida Maykelson o’zi ixtiro qilgan Inter- ferometr yorlamida tajiba o’tkazdi. In- tsrferometrning bitta elkasi v tezlik b-n harakatla-nuvchi erning orbital yo’nalishiga mos qilib joylashtiriladi. Eruglik manbai 0 dan chiqqan nurlar nur yo’nalishiga 45\u00b0 joylashgan yarim tshaf- FOF plastinka 5 ga borali (raem) va bu plastinkadan nurnish bir qismi qaytib, ko’zgu 5, ga, bir qismi jca ko’zgu 5, ga tusha- Di. Ular nurni qaytaradi. Qaytgan nur- lar yana plaetinkaga tushadi: singan nur- larning bir qismi kuzatish naychasi (1,2) ga tushadi. Plastinkadan ko’zgulargacha bo’lgan masofa bir xil bo’lganligi sa- babli naycha (1, 2) ga bir xil geomstrik yo’l uzunligidagi nurlar tushadi. Agar yoruglik 55, va 55, yo’palishlarla har xil tezliklar b-n tarqalganila udi, nurlar o’rtasida yo’l farqi vujudga kelib, kuza- tish paychasining fokal tekisligila in- terferentsiya manzarasi paylo bo’larli. Butun qurilma 90\u00b0 ga burilganda nur- larning yo’l farqi ishorasi o’zgarib, interferentsiya (kuchayish yoki kucheizla- nish) manzarasi biror masofa D=(2\/D) (ir\/c-) ga siljishi kerak eli. Bunda \/ \u2014 interferometr elkasining uzunligi, A. \u2014 yoruglik to’lqin uzunligi, s \u2014 na- kuumlagi yoruglik tezligi, v \u2014 erning efirga nisbatan tezligi. Pekin tajri- bala qurilmani 90\u00b0 ga burganla manzara- ning bunlay siljishi kuzatilmaydi. Bu tajriba kup marta takrorlangan. Barcha xrllarda xam birdek natijaolimgan. Shunlay qilib, M. t. yoruglikning paku- umdan barcha yo’nalishlarla bir xil buli- shini isbotladi Pa “efir” leb nom olgan muhitning mavjudligini inkor etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Maykelson tajribasi \u2013 er harakatining eruglik tezligiga ta’siri- ni aniklash maqsadida o’tkazilgan taj- riba. Bu tajriba nisbiylik nazariyasi yaratilishi umun asosiy eksperimeital omillardai biri bo’ldi. Uni A. A. May- Kelson … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117936","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117936"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117953,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117936\/revisions\/117953"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}