Psixiatriya (psixo … va Yun. Iatreia \u2014 davolash) \u2014 klinik tibbiyot sohasi. Psixik kasalliklarning kelib chikish sabablari, belgilari va rivoj- lanish mexanizmlarini o’rganadi, ular- ning oldini olish, davolash va bemor- larga tibbiy yordam ko’rsatishni tashkil etish usullarini ishlab chiqadi. Psixik kasalliklarni dastlab yunon vrachlari o’rgana boshlaganlar. Gippo- krat psixik kasalliklar ham boshqa kasalliklar kabi tashqi muhitning or- ganizmga salbiy ta’siri natijasida paydo bo’lishini birinchi bor aytgan. Abu Ali ibn Sino ham asab va ru-hiy kasalliklarni davolash ishiga ko’pgina yangiliklar kiritgan. U psixik kasal- liklar haqidagi xurofiy tushunchalarni (mas, bu kasalliklarni jinlar keltirib chiqaradi degan fikr-ni) rad etib, asab va ruhiy kasalliklar ham boshqa kasal- liklar kabi tashki muhitning odam orga- nizmiga salbiy ta’siridan va organizm- ning o’zida ro’y beradigan o’zgarishlardan pay-do bo’ladi deb bilgan. P. tibbiy fan sifatida 18-a. oxi- ri \u2014 19-a. boshlarida shakllandi. Shu paytdan boshlab vrachlar psixik ka- salliklarga qarshi dorilar qo’llashga, shu kasallikning tabiiy sabablarini o’rganishga kirisha boshladilar. Psixik kasalliklarning ko’pgina turi (jum- ladan, avvallari tuzatib bo’lmaydigan turi) muvaffaqiyatli davolanmoqda. Ilgarilari nogironlikka chiqarib yubo- riladigan o’tkir psixoz b-n kasallangan bemorlarni tuzatib yuborish usullari ishlab chiqildi. P. kasalxonalarining yo’nalishi o’zgardi. P. ilmining keng ri- vojlanishi P. im-koniyatlari ko’lamini oshirdi. Zamo-naviy P. o’tkir psixoz ka- salligiga uch-ragan bemorlarnigina emas, balki psixopatiya, nevrozlarni, alkogo- lizmnn, kayfiyat o’zgaruvchanligi (emosi- onal qo’zg’aluvchanlik) va uyqusizlikni ham davolaydi. P.ning tekshirish usullari o’ziga xos bo’lib, boshqa tibbiy fanlardan bir- muncha farq qiladi. P. tibbiyot fanla- ri ichida eng keyin rivojlangan fan- lar qatoriga kiradi. Hoz. davrda uning mohiyati juda ham keng, chunki ruhiy bemorlardan tashqari har qanday Soma- tik kasalliklar ham ruxiy faoliyatning ma’lum darajada buzilishi b-n o’tadi va shu bois P. asoslarini har bir sohadagi vrach bilishi zarur. P. umumiy psixopatologiya va xusu- siy P.ga bo’linadi. Umumiy psixopato- logiya ruhiy xastaliklarning umumiy alomatlari, ularning kechishi va h.k.ni o’rganadi. Xususiy P. esa ru-hiy xasta- liklarning alohida turlarini ko’rib chiqadi, qiyosiy diagnosti-kasi va davo- lash masalalarini o’rganadi. Bundan tashqari, keyingi vaqtda P. dan yangi tarmoqlar: bolalar P.si, o’smirlar P.si va sud P.si, ijtimo- iy P., narkologiya ajralib chiqdi. P.da fiziologiya, psixologiya, genetika va b. fanlarning erishgan yutuqlari keng qo’llaniladi. Ruhiy bemorlarni davolash imkoni- yatlari kundankunga kengayib bormoq- da. Mas, 20-a.ning 50-y.laridan boshlab ruhiy o’zgarishlarni davolashda marka- ziy nerv sistemasida sodir bo’ladigan jarayonlarga bevosita ta’sir etadi- gan psixofarmakologik vositalar qo’llanmoqda. Hoz. zamon P.si fakat klinik fan bo’lib qolmay, balki ijtimoiy va psi- xologiya masalalarini hal qilishda ham ishtirok etadi. O’zbekistonda 1 – va 2-toshti, vrachlar malakasini oshirish in-ti, Pediatriya tibbiyot in-ti, Andijon, Samarqand tibbiyot in-tlarida P. ka-fedralari bor. Uzbek olimlaridan X. Olimov, Sh. A. Mirtolibov T. I. Ismoilov, A. U. Sho- Yusupova, R. S. Tursunova, M. Xalilov va b. P.ning eng dolzarb masalalari ustida tadqiqot ishlari olib bormoqdalar. Mirqobil Xalilov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Psixiatriya (psixo … va Yun. Iatreia \u2014 davolash) \u2014 klinik tibbiyot sohasi. Psixik kasalliklarning kelib chikish sabablari, belgilari va rivoj- lanish mexanizmlarini o’rganadi, ular- ning oldini olish, davolash va bemor- … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118060"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118061,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118060\/revisions\/118061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}