Programmalash, dasturlash -1) elektron mashinalarda masalalar- ni echish hamda ularda har xil akdiy mehnat turlarini bajarish na-zariyasi va usullarini ishlab chi-qish b-n shug’ullanadigan fan; algo-ritmlar na- zariyasining amaliy bo’limi; insonning mashina b-n aloqa qilish vositasi. Aso- siy vazifalaridan biri elektron mashi- nalar uchun programma (dastur) tuzish usullari, ularni tekshirish va takomil- lashtirishdan iborat. Echilishi lozim bo’lgan masala algoritmi P.da “mashina tili”ga o’tkaziladi. P. ikki asosiy kiem: bevosita P. va avtomatik P.ga bo’linadi. Bevosita P.da programmaning umumiy sxemasini ishlab chiqishdan kodlash va mashi-naga kiritishgacha bo’lgan barcha ishni Pro- grammachi bajaradi. Avtomatik P.da esa programmachi fakat programma sxemasi- ni tuzib, uni qisqartirilgan simvolik kurinitshda yozadi, profamma tuzish va uni kodlash kabi texnikaviy ishlarni esa mashinaning o’zi maxsus P. Program- masi yordamida bajaradi. P. jarayoni, odatda, quyidagi bos-qichlarga bo’linadi: masalaning qo’yilishi; masalaning algoritmik tav- si-fini tuzish; masalani yuqori dara- jadagi programma tilida P.; masalani taxminiymashina tilida P.; masalani mashina tilida P. P. tili programmalar tuzishning asosiy vositasidir. Bu tillar kon- kret mashina komandalari sistemasiga boglis bo’lmasligi va iboralar struk- tu-rasi jihatidan umumiy xususiyatga ega bo’lishi b-n boshqa tabiiy tillarga o’xshab ketadi. Iboralar ikki turga \u2014 operatorlar hamda tavsiflarga bo’li- nadi, ularning bir-biri b-n bog’liqligi qavslar b-n, alohidaligi nukali vergul b-n ajratiladi. Operator tilning amal birligi bo’lib, o’z navbatida, o’zgaruvchan kattalikka qiymat beruvchi operator- lar, shartga muvofiq tegishli hisoblash tarmog’ini tanlovchi (shartli) operator va takroriy hisobni amalga oshiruvchi tsikl ope-ratorlariga bo’linadi. Tavsif- da o’zga-ruvchan kattalik va b. belgilar xususiyatlari yoziladi. Biror xususiy masalani echish uchun tuzilgan Program- mani simvolik ravishda funktsional belgilash mumkin. Bunday belgilash va tavsif birgalikda kichik programma deb yuritiladi. Yangi programmalar tuzish- da kichik programmalardan tayyor holda foydalanish mumkin. Juda ko’p P. tillari (Algol-60, q. Algol), muhandislik va ilmiy masala- larni echish uchun Fortran, iqtisodiy hisoblashlar uchun Kobol, matematik mo- dellar uchun si mula, tako-millashgan Algol-68, PL\/I yaratildi. Ularning har biri uchun shu tillarda ifodalangan ma- salalarga qarab mashina programmasini avtomatik tarzda qaytatuzuvchi translya- torlar mavjud. Taxminiy mashina tili ikkilik sistemadan ko’ra yanada qulayroq simvollarda ifodalangan mashina ko- mandalari terminlaridagi programma- lar bo’lib, bunda ko’pincha, yuqori dara- jadagi til sifatida blok sxemalardan foydalaniladi. P.ning programma tuzilgandan ke- yingi yana bir asosiy bosqichi “tek- shirish” (otladka) bo’lib, bunda yo’l qo’yilgan xatolar topiladi va tuzati- ladi. Programmalar kodlanadi va ma- shinaga maxsus qurilma yordamida ki- ritiladi. Amaliyotda P.ning yangi va tez- kor usullari bor (2004); 2) matematik P. \u2014 amaliy matematikaning bir bo’limi; umumiy ma’noda \u2014 biron-bir funktsiya fo(x) ning ekstremumini (q. Ekstremum) topish masalasi tushu-niladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Programmalash, dasturlash -1) elektron mashinalarda masalalar- ni echish hamda ularda har xil akdiy mehnat turlarini bajarish na-zariyasi va usullarini ishlab chi-qish b-n shug’ullanadigan fan; algo-ritmlar na- zariyasining amaliy bo’limi; insonning … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118066","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118066"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118070,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118066\/revisions\/118070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}