Perm viloyati – RF tarki- bidagi viloyat. 1939 y. 3 okt.da tashkil etilgan. Sharqiy Evropa tekisligining shim.-sharqi va O’rta hamda shim. Ural- ning g’arbiy yon bag’irlarida joylashgan. P.v. tarkibiga Komi-permyaklar Muxtor okrugi kiradi. Mayd. 160,6 ming km2. Aholisi 2824,4 ming kishi (2002), aso- san, ruslar (83,9%), shuningdek, tatar (4,9%), komi-permyak (4,0%), boshqird (1,7%), ukrain (1,5%), udmurt (1,1%) va b. millat vakillari ham yatshaydi. Shahar aholisi -76,3%. P.v.da 30 ma’muriy tuman, 24 shahar, 52 shaharcha bor (Komi- Permyaklar Muxtor okrugidan tashqari). Markazi \u2014 Perm sh. Boshqa yirik shaharlari \u2014 Berezniki, Solikamsk. Viloyat hududining er yuzasi, aso- san, o’r-qirli tekislik. Sharqida tog’ etaklari va O’rta va shim. Ural tog tiz- malari bor. Eng baland joyi 1469 m. Jan,-sharqida karst rivojlangan (kun- gur g’ori). Foydali qazilmalari: neft, gaz, kaliymagniy tuzlari, osh tuzi, torf, toshko’mir, xromit. Iqlimi mo”tadil kontinental. Kishi qorli, davomli, yozi mo”tadil iliq. Yanv.ning o’rtacha t-rasi -15\u00b0 dan -18\u00b0 gacha, iyulniki 16-18\u00b0. Yillik yog’in 450 mm dan (Jan.-g’arbda) 800 mm gacha (shim.-sharkda). Vegetasiya davri 145-165 kun. Asosiy daryolari \u2014 Kama va uning irmoklari. Kama va Vo- tkinsk suv omborlari bor. P.v. o’rta va Jan. tayga aralash o’rmonlari zonasida joylashgan. Tupro- gi, asosan, podzol va chimli podzol tu- proklar. Jan.-g’arbini kungur o’rmonli dashtining bir qismi egallagan. Vilo- yat hududining 60% ni o’rmonlar tash- kil etadi. Hayvonlardan tiyin, Kolo- nok, o’rmon suvsari, norka, tulki, oq tovushqon va b. uchraydi. Basegi, Vishe-ra qo’riqxonalari tashkil qilingan. Asosiy sanoat tarmoklari: mashi- nasozlik (mudofaaga mo’ljallangan, shu jumladan, raketa-kosmik texnika- si, neft, gaz, toshko’mir, o’rmon va tsel- lyuloza-qog’oz sanoati uskunalari: tur- Boburlar va burg’i shtangalari, kon elek- trovozlari, lentali konveyerlar, o’rmon yog’och yuklagichlari, elektr va benzomotor arralar, yuk ortuvchi mashinalar, dare ke- malari, kabel mah-sulotlari, turboge- neratorlar, elektrodvigatel va elektro- nasoslar, avia-dvigatellar hamda elek- tromikser, kir yuvish mashinalari, mag- nitofon, velosiped, telefonlar va b.), kimyo va neft kimyosi (viloyatda Rossiya mineral o’g’itlarining 30% ga yaqini, ka- ustik va kalidiyli soda, sintetik smo- lalar, lok-bo’yoklar), o’rmon, yog’ochsozlik va tsellyuloza-qog’oz (Rossiyada ishlab chiqarilayotgan qog’ozning 15% ga yaqini hamda fanera, karton, gulqo-g’oz, pixta yog’i va b. ishlab chiqariladi). Shuningdek, qora va rangli metallurgiya, qurilish materiallari (tsement, g’isht, oyna) i.ch., engil (Rossiyada ishlab chiqarilayotgan ipak gazmollarning 25% ga yaqini) va oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Neft, toshko’mir, olmos, oltin qazib olinadi. Yoqilg’i va neft kimyosining eng yirik korxo-nalari: “LUKOYL\u2014Permneft”, Lukoyl \u2014 Permnefteorgsintez, “Perm- neft” (Perm sh.) va “Kizel-ugol” bir- lashmalari. Permda “Goznak” f-kasi ish- lab turibdi. Asosiy sanoat markazlari \u2014 Perm, Berezniki, Solikamsk, Chay- kovskiy, Lisva, Chusovoy, Krasnokamsk, Kungur va b. Votkinsk va Kama GESlari, Perm va Yayva GRES lari bor. Q.x.ning etakchi tarmog’i \u2014 chorvachi- lik (sut-go’sht chorvachiligi, cho’chqachilik, parrandachilik; qo’y va echki ham boqiladi). Don ekinlari, kartoshka, sab- zavot, ozuqa, texnika ekinlari ekiladi. Kama daryosida kema katnaydi (asosiy portlari \u2014 Perm, Solikamsk, Berezni- ki). Avtoyo’llar zichligi 54 km\/ming km2 (1997). T.y. bor. 7 oliy o’quv yurti, teatr, badiiy ga- lereya, o’lkashunoslik muzeyi, Kama suv ombori sohilida Xoxlovka yog’och me’mor- ligi muzeyi faoliyat ko’rsatadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Perm viloyati – RF tarki- bidagi viloyat. 1939 y. 3 okt.da tashkil etilgan. Sharqiy Evropa tekisligining shim.-sharqi va O’rta hamda shim. Ural- ning g’arbiy yon bag’irlarida joylashgan. P.v. tarkibiga Komi-permyaklar … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118165","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118173,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118165\/revisions\/118173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}