{"id":118366,"date":"2024-05-09T12:24:46","date_gmt":"2024-05-09T09:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=118366"},"modified":"2024-05-09T12:24:53","modified_gmt":"2024-05-09T09:24:53","slug":"pinch-effekt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/pinch-effekt\/","title":{"rendered":"Pinch-effekt"},"content":{"rendered":"\n<p>Pinch-effekt (ing. pinch \u2014 Tora- yish, kisilish) \u2014 kuchli tok o&#8217;taetgan gaz- larda razryadning torayishi. Bu hodisani 1934 y.da amerikalik olim u. Bennet gaz-razryadli plazmadati za-ryadlangan tez zarralar oqimi uchun tad-biq qilgan. &#8220;P.-e&#8221; terminini fanga ingliz fizigi L. Tonks kiritgan (1937). Tok o&#8217;tkazuvchi modda to&#8217;ldirilgan tsilindr shaklidagi razryad kame-rasining o&#8217;qi bo&#8217;ylab tok \/ o&#8217;tayotganda u vujudga keltiradigan mag- nit maydo-nining kuch chiziqlari kon- tsentrik aylanalar ko&#8217;rinishini oladi (aylanalar tekisligi tsilindr o&#8217;qiga perpendikulyar bo&#8217;ladi). Zichligi tokning zichligiga teng bo&#8217;lgan o&#8217;tkazuvchi muhitga (moddaga) ta&#8217;sir qiladigan elektrodina- mik kuch muhitni siqishga intiladi. Vu- judga kelgan holat P.-e. deyiladi. P.-e. ni aloxida parallel toklarning magnit tortishishi natijasi deb ham qarash mumkin. O&#8217;tkazuvchi muhitning gazkine- tik bosimi magnit si-qishga to&#8217;sqinlik qiladi. Lekin tok etarli darajada kat- ta bo&#8217;lganda magnit bosimi gazkinetik bosimdan katta bo&#8217;ladi va tok kanalini siqadi, nati-jada P.-e. vujudga keladi. P.-e. vujudga kelishi uchun muxitda- gi qaramaqarshi ishorali zaryadlarning kontsentrasiyasi taxm. teng bo&#8217;lishi ke- rak. Fazoviy zaryadlar elektr maydoni bir xil ishorali zaryadlar oqimida tok- ning siqilishiga qarshilik ko&#8217;rsatadi. Gaz orqali etarli darajada katta tok o&#8217;tganda gaz ikki xil ishorali zaryad- langan zarralardan ibo-rat ionlashgan plazma holatiga o&#8217;tadi. Bu holda P.-e. plazma shnuri (tok ka-nali) ni razryad hosil bo&#8217;lgan kamera devoridan siqib chiqaradi. Shunday qilib, plazmaning magnit termoizo-lyasiyasi uchun sharoit yaratiladi. O&#8217;z-o&#8217;zidan qisiladigan kuch- li razryadlar (pinchlar)ning bu xossasi- dan boshqariladigan termoyadro sintezi (BTS) da yuqori t-rali plazmani saklab turish uchun keng foydalaniladi. P.-e. faqat gaz rayaryadli emas, balki qattiq jismlar plazmasida, ayniqsa, yarimo&#8217;tkazgichlarning kuchli g&#8217;alayonlangan elektron-kovak plazmasida ham vujudga keladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pinch-effekt (ing. pinch \u2014 Tora- yish, kisilish) \u2014 kuchli tok o&#8217;taetgan gaz- larda razryadning torayishi. Bu hodisani 1934 y.da amerikalik olim u. Bennet gaz-razryadli plazmadati za-ryadlangan tez zarralar oqimi uchun &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/pinch-effekt\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118366","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118420,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118366\/revisions\/118420"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}