Primatlar (Primates) \u2014 yuksak sut emizuvchilar turkumi. P. ajdodlari qadimgi hasharotxo’rlar. 200 dan ortiq turi bor, 2 ta kenja turkum: chala may- munlar, haqiqiy maymunlarga bo’linadi. Uz. 13-15 sm dan (sichkrnsimon lemur, 1,75 m gacha va undan uzunroq (Gorilla). Vazni 60 g dan 180 kg va undan ortiqroq. P.ning tuzilishi ular AJ-dodlarining daraxtda yashaganligidan dalolat beradi. Ular, asosan, 5 barmoqli; bosh barmog’i boshqasiga qaramaqarshi qo’yilgan; oldingi oyoklari juda harakatchan. Ko’pchilik P.ning tirnoqlari yassi; kaft va tovoni terisida har bir hayvonning o’ziga xos chiziqlar bo’ladi. Badani har xil rangli Yung b-n qoplangan. Ko’pchilik turlarining dumi bor. Bosh miyasi, eshi- tish va ko’rish organlari yaxshi, hid bi- lish organi kucheiz rivojlangan. Katta yarim sharlar sirtida egatchalar va Push- tachalar bor; bosh miya yarim sharlari po’stloq qismining ensa (ko’rish bo’lagi), peshona va chakka (muskul harakati va ovoz apparatini boshqaradigan markaz- lar) xamda tepa va oldingi assosiativ zo-nalar ayniqsa, yaxshi rivojlangan. Miya hajmining yiriklashuvi va ol- dingi oyoklar funktsiyasining murak- kablashuvi jag’larning qisqarib, bosh qismining yuzga nisbatan kichrayishiga olib kelgan. Asosan, tropik va subtro- pik o’rmonlarda tarqalgan. Gala yoki oila bo’lib hayot kechiradi. P. ancha mu-rakkab xatti-harakatlar, imo-ishora va ovozlar yordamida o’zaro muloqot qiladi. Aso- san, kunduzi hayot kechiradi. Aralash, ko’proq o’simlik b-n oziklanadi. Yil da- vomida ko’payadi, 1-3 tadan bola tug’adi. Bo’g’ozlik davri 4-10 oy. Sut bezlari 1 juft, 20-30 yil umr ko’radi. Yashash sha- roitining o’zgarishi tu-fayli soni tez kamayib bormoqda. 62 turi va kenja tur- lari xalqaro Kizil kitobga kiritilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Primatlar (Primates) \u2014 yuksak sut emizuvchilar turkumi. P. ajdodlari qadimgi hasharotxo’rlar. 200 dan ortiq turi bor, 2 ta kenja turkum: chala may- munlar, haqiqiy maymunlarga bo’linadi. Uz. 13-15 sm dan … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118488"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118531,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118488\/revisions\/118531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}