Populyasiya (lot. populus \u2014 guruh, uyushma, xalq) \u2014 erkin chatisha oladigan (yoki chatishish imkoniyatiga ega bo’lgan), aniq yashash arealini egallagan va ma’lum darajada zamon va ma-konda bir-biriga o’zaro ta’sir kursa-tadigan organizmlar guruhi. P.dagi genetik o’zgarishlar tur- larning kelib chiqishi, yangi o’simlik navlari, hayvon zotlarini yaratish va b. asosini tashkil qiladi. “P.”terminini daniyalik genetik V.Iogansen genetic Ji-hatdan bir xil bo’lmagan individlar guruhini sof liniya (genetik jihatdan bir xil bo’lgan guruh)dan farq qilish uchun taklif etgan (1903). Tabiatda P.ning turli xil tipla- ri uchraydi: yopiq P. (faqat bir-biri b-n juftlasha oladigan individlar gu-ruhi); panmiktik P. (individlar juftlashishi juft tanlamasdan amal- ga oshadi); mendelcha P. (bir geografik arealda tarqalgan, ko’payish va b. xusu- siyatlari bir xil bo’lgan individlar majmui); izo gen P. genetik Ji-hatdan aynan o’xshash, ya’ni barcha lokuslar (xro- mosomaning bir gen joylashgan chiziqli uchastkasi) bo’yicha ko’pchilik hollarda gomozigota bo’lgan individlar guruhi; muvozanatlangan P. \u2014 genlar chastotasi (takrorlanishi) mutasion va selektsi- on tazyiqlar o’rtasidagi muvozanatga asoslanib o’zgarib turadi va tasodifiy juftlashish printsipiga ko’ra juftla- shitshda hamda lokuslararo erkin re- kombinasiyalanishda genotiplarning amaldagi chastotasi nazariy kutilgan holatga Moe keladi. Fanda mavjud bo’lgan ideal P. tushunchasi tabiatda uchramay- Di va u faqat matematik mo-dellarda hisobga olinadi. Mas, zog’o-ra baliq Yi- rik ko’llarda 2 ta P. hosil qiladi, ular- dan biri qirg’oq yaqinida yashab, mayda hayvonlar b-n oziklana-Di va sekin USA- Di; ikkinchisi suvning chuqur qismida yashab, baliklar b-n oziqlanadi va tez o’sadi; g’o’zaning yovvoyi turlari, shuning- dek, ekiladigan navlari P.si harorat, yorug’lik, suv rejimi, oziqlanish va b.ga nisbatan turlicha re-aktsiyalar b-n xarak- terlanadigan juda ko’p guruxlardan tash- kil topgan. Tabiatda P.larning aralashib ke- tishiga geografik (suv havzasi, tog’, o’rmon, cho’l), biologik (jinsiy apparat- ning tuzilishida kuyikish va uya qurish, o’simliklarda gullash muddatida farq bo’lishi), ekologik (yashash muhiti \u2014 na- mlik, tuproq tarkibida farq bo’lishi) alohidalanish to’sqinlik qiladi. P. EVO- Lyusiyaning eng kichik va asosiy birligi hisoblanadi. Chunki evolyu-tsion jarayon P. ichida boshlanadi. P. in-dividlari orasida doimo irsiy o’zgaruvchanlik paydo bo’lib turadi. Jinsiy ko’payish tufayli bu o’zgaro’vchanlik P. individ- lari orasida tarqalib, uni geterogen qilib qo’yadi. P.da boradigan yashash uchun kurash va tabiiy tanlanish tufayli foy- Dali o’zgarishlarga ega bo’lgan individ- lar saqlanib qolib, nasl beradi. Bundan keyingi evolyusi-on jarayonlarda P. ken- ja turni hosil qiladi. Ad.: Bigon M., Xarper J., Taun-send K., Ekologiya. Osobi, populyasii i so- obtshestva, v 2-tomax. Perevod s ang., M., 1989; Xoliqov P. va b. Biologiya, T., 1996; Mavlyanov O., Biologiya, T., 2003. Abdukarim Zikiryoev, Ochil Mavlo- Nov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Populyasiya (lot. populus \u2014 guruh, uyushma, xalq) \u2014 erkin chatisha oladigan (yoki chatishish imkoniyatiga ega bo’lgan), aniq yashash arealini egallagan va ma’lum darajada zamon va ma-konda bir-biriga o’zaro ta’sir kursa-tadigan … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118717"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118730,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118717\/revisions\/118730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}