{"id":119036,"date":"2024-05-09T14:21:54","date_gmt":"2024-05-09T11:21:54","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=119036"},"modified":"2024-05-09T14:22:03","modified_gmt":"2024-05-09T11:22:03","slug":"plutoniy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/plutoniy\/","title":{"rendered":"Plutoniy"},"content":{"rendered":"\n<p>Plutoniy (lot. Plutonium), Pu \u2014 sun&#8217;iy yo&#8217;l b-n olingan, aktinoid- lar guruhiga mansub radioaktiv kimyo- viy element. Tartib raqami 94, at.m. 244,0642. P.ning barqaror izotoplari yo&#8217;q; uning massa sonlari 232 dan 246 gacha bo&#8217;lgan 15 ta radioaktiv izotopi ma&#8217;lum. P.ning ahamiyatga ega izotopi 244ri(T1\/2=8,26-107 y.)dir. P. 1940- 41 y.larda amerikalik olim g. Siborg rahbarligida uranni og&#8217;ir vodorod \u2014 deytronlar b-n nurlantirib olingan. P.ning nomi Pluton planetasi shara &#8211; figa qo&#8217;yilgan. Uranni a &#8211; zarrachalar b-n bombardimon qilib, P.ning engil izoto- plari olingan. Uranni ney-tronlar b-n yoritganda, uran neytronlarni ketma-ket qamrab olishi nati-jasida P.ning og&#8217;ir izotoplari hosil bo&#8217;ladi. P. barcha izo- toplari yarim emirilish davrining mud- dati erning yoshidan anchagina kichik, shu- ning uchun barcha boshlangich P. (Er plane- tasi tashkil topayotganda mavjud bo&#8217;lgan) butunlay parchalanib ketgan. P. yaltiroq oq metall. Sutoklanish t-rasi 640\u00b0, qaynash t-rasi 3352\u00b0, zich- ligi 19,86 g\/sm3, atom radiusi 1D62A. P.ning kimyoviy xossalari uran va neptu- niyning xossalariga o&#8217;xshash. P. kimyoviy faol element. O&#8217;z birikmalarida 3, 4, 5 va 6 valentli. P. kislorodda yondirilsa, uning eng barqaror OK-sidi rio2 hosil bo&#8217;ladi. P. vodorodni yutish xossasiga ega. Boshqa metallar va metallmaslar b-n birikmalar hosil qiladi. P.ning sanoatda ishlab chiqarilishi yadro reaktorlarida 238U yadrosiga ney- tronlar ta&#8217;sir ettirishga asoslangan. P., odatda, PuF3, PuF4 yoki PuO2 ni ba- riy, kaltsiy yoki litiy bug&#8217;lari b-n qaytarib olinadi. P. nihoyatda za-harli. Organizmga kirganida chiqib ketmaydi, suyakka o&#8217;tib, yig&#8217;iladi. P.ni ishlatishda ehtiyot choralariga rioya qilish kerak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Plutoniy (lot. Plutonium), Pu \u2014 sun&#8217;iy yo&#8217;l b-n olingan, aktinoid- lar guruhiga mansub radioaktiv kimyo- viy element. Tartib raqami 94, at.m. 244,0642. P.ning barqaror izotoplari yo&#8217;q; uning massa sonlari 232 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/plutoniy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-119036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119043,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119036\/revisions\/119043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}