{"id":119273,"date":"2024-05-09T15:48:34","date_gmt":"2024-05-09T12:48:34","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=119273"},"modified":"2024-05-09T15:48:48","modified_gmt":"2024-05-09T12:48:48","slug":"pifagor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/pifagor\/","title":{"rendered":"Pifagor"},"content":{"rendered":"\n<p>Pifagor (taxm. mil. AV. 580, sa- mos \u2014 500, Metapont) \u2014 yunon Mate- matigi, faylasuf, quldor aristokrati- yaning g&#8217;oyaviy targ&#8217;ibotchisi. 530 y.dan Jan. Italiyadagi Krotone sh.da, key- inroq Metapont sh.da yashagan. Kroto-ne- da falsafiy maktab, siyosiy partiya va diniy birodarlikni mujassamlashtir- gan ittifoq (pifagorchilar itti-foqi) tuzadi. P. falsafasida son barcha nar- saning mohiyati, olam esa sonlar va ular orasidagi munosabatlarning garmonik sistemasi, degan g&#8217;oyalar ilgari surilgan. Mat. tarixida P. geometriyaga siste- matik isbot tushunchasini kiritib, uni abstrakt fan darajasiga ko&#8217;targan, to&#8217;g&#8217;ri chiziqli shakllar geomet-riyasini tuzgan, o&#8217;xshashlik haqidagi ta&#8217;limotni yaratgan, to&#8217;g&#8217;ri burchakli uchburchak qaqidagi teore- mani isbotlagan (bu teorema P.dan 1500 yil ilgari Misr va Bobilda isbotsiz ma&#8217;lum bo&#8217;lgan) (q. Pifagor teoremasi), ayrim munta-zam ko&#8217;pburchak va Ko&#8217;pyoqliklarni yasagan deb hisoblanadi. Odatda, juft va toq, gub va murakkab, mukammal sonlar, arifmetik, geometrik va garmonik proportsiyalar P. nomi b-n bog&#8217;la-nadi. P. maktabining mat.ni sistemalashtirishdagi roli katta bo&#8217;lgan. Ad.: Istoriya matematiki drevneyshix vremyon do nachala XIX stoletiya, t. 1., M., 1971.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pifagor (taxm. mil. AV. 580, sa- mos \u2014 500, Metapont) \u2014 yunon Mate- matigi, faylasuf, quldor aristokrati- yaning g&#8217;oyaviy targ&#8217;ibotchisi. 530 y.dan Jan. Italiyadagi Krotone sh.da, key- inroq Metapont sh.da &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/pifagor\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-119273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119288,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119273\/revisions\/119288"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}