Modellash \u2014 fizik hodisa va jarayonlarni model yordamida tadqiq qilish; ob’ektlar (jonli va jonsiz ti- zimlar, muhandislik konstruktsiyalari, fizik, kimyoviy, biologik, ijtimoiy jarayonlar xamda loyihalanadigan ob’- ektlar)ning modellarini yasash. Fizik, matematik, elektr, kibernetik va b. xil- larga bo’linadi. Fizik M.da tadqiqot tekshirilayotgan jarayonning fizik ta- biati va geometrik tuzilishi asl nus- xadagidek, ammo undan mikdor (o’lchami, tezligi) jihatidan farq qiladigan mo- delda olib boriladi. Fizik M. gidro- texnika in-shootlari, samolyot, kema va b.ni tekshirishda qo’llaniladi. Mate- matik M.da berilgan fizik jarayonlar- ning matematik ifodalari modellanadi. Elektr M. ham kengtarqalgan. Bunda AK- TIV, induktiv va sig’im qarshiliklardan foydlaniladi. Tirik organ izmlardagi boshqarish jarayonlarini o’rganish uchun kibernetik modellar yaratilgan. M.ning yana bir turi analog M.dir. U fizik tabiati har xil bo’lgan, lekin bir xil matematik (algebrik, differentsial va b.) tenglamalar b-n ifodalanadigan hodisalarning analogiyasi (o’xshashligi) ga asoslanadi. M. xar doim boshqa ilmiy va maxsus usullar b-n birga qo’llanadi. Avvalo, M. eksperiment b-n chambarchas bog’liq. Bi- ror hodisani uning modelida o’rganishni eksperimentning alohida xili deb ka- rash mumkin. Kime reaktorl arin i M. berilgan shartlarga muvofiq, istalgan o’lchamdagi apparatlarda o’tadigan kimyoviy texnolo- giya jarayonlarining natijalarini ol- dindan bilish uchun qo’llanadi. Ba’zi murakkab hodisalar (mas, tur- bulentlik, havo yoki suyuklik oqimining uzilish sohasidagi pulslanishlar va b.) uchun stoxastik M.dan foydalani- ladi. U hodisalarning ehtimolligini aniqlashga asoslanadi. Bunday modellar ayni hodisadagi ayrim jarayonlarning o’tishini to’la aks ettirmaydi, balki qandaydir o’rtacha, summar natijani be- radi. Ad.: Chavchanidze V. V..Gelman O. Ya., Modelirovanie v nauke i texnike, M., 1966; Usmonxo’jaev H. H., Mexanizm va mashinalar nazariyasi, T., 1970.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Modellash \u2014 fizik hodisa va jarayonlarni model yordamida tadqiq qilish; ob’ektlar (jonli va jonsiz ti- zimlar, muhandislik konstruktsiyalari, fizik, kimyoviy, biologik, ijtimoiy jarayonlar xamda loyihalanadigan ob’- ektlar)ning modellarini yasash. Fizik, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-119804","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119804"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119826,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119804\/revisions\/119826"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}