{"id":120075,"date":"2024-05-09T19:08:57","date_gmt":"2024-05-09T16:08:57","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=120075"},"modified":"2024-05-09T19:09:27","modified_gmt":"2024-05-09T16:09:27","slug":"metallar-texnologiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/metallar-texnologiyasi\/","title":{"rendered":"METALLAR TEXNOLOGIYASI"},"content":{"rendered":"\n<p>METALLAR TEXNOLOGIYASI &#8211; metallarni olish, ulardan turli de- tal va buyumlar tayyorlash usullarini o&#8217;rganadigan fan; bunday usullar maj- mui. M.t. tarixi juda qadim zamonlarga borib taqaladi. Tosh qurollar yasashdan metall qurollarhyasashga o&#8217;tilishi inso- niyat tarixida muxim ahamiyat kasb etdi. Arxeologik kuzachishlar shundan dalo- lat beradiki, odamh|etall qurol yasash- da dastlab misdan fddalangan (cho&#8217;kich, xanjar, ixcham bolta, k^yza va 19274-28 y.larda V. Pauli va A. Zom- merfelid metallarning paramagnit ki- rituvchanlik &#8220;anomaliyasi&#8221; va issiqlik sigimini elektron nazariya asosida\/ gushuntirdi, 1930 y.da esa L. Landau me- tallardagi diamagnetizm o&#8217;q-yoy uchlari neolit davrida, ya&#8217;tg&#8221;hodisasini asos- lab berdi. mil. AV. 4-3 ming yillikda yasalgan). Ibtidoiy odam dastlab tabiiy misni eritish, quyish va uni bolg&#8217;alab har xil shakl berish, misni sovuqlayin ishlash usullarini bilgan. Inson asta-sekin tarkibida boshka metallar bo&#8217;lgan ruda- larni kulolchilik o&#8217;choqlarida eritib, metallar olishning yangi-yangi usulla- rini bilib oldi. 6-a. ga kelib metal eritish o&#8217;chog&#8217;i (Gorn), 16-a.da domna pechi, 19-a.da marten&#8217;pechi, 20-a.da elektr me- Tall eritish pechlari paydo bo&#8217;ldi, me- tallga ishlov berish usullari ham asta- sekin takomillashib bordi (bosqonlar, pres-slar, metall kesish va qirqish sta-noklari paydo bo&#8217;ldi). O&#8217;zbekiston hududida mil. AV. 3 ming yillik oxir &#8211; laridan sof misni eritib, quyib, bol- galab, asosan, bezak buyumlar yasashgan, asta-sekin qalay, kumush, oltin va b. rudali metallarni eritish, quyish va qizdirib ishlash usullari o&#8217;rganib olin- gan; ayniqsa, zargarlik, qurol-aslaha yasash rivojlangan. Hozir ham temir- chilik ustaxonalarida puflama metal eritish o&#8217;choqlari (gornlar) va qo&#8217;lda bolg&#8217;alash usullari saqlanib qolgan (q. Metallurgiya, Metallshunoslik). M.t.ning asosiy bo&#8217;limlari: quymachilik, metallarni bosim b-n ish- lash, payvandlash, kesib ishlash as OS lari va metallmae m ater iall ar D an mashinasozlik DV i gatell arini ishlab chiqarish asoslari (q. Metallarni ish- lash, Metallshunoslik). M. t. fizika, kimyo va b. fanlarga asoslanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>METALLAR TEXNOLOGIYASI &#8211; metallarni olish, ulardan turli de- tal va buyumlar tayyorlash usullarini o&#8217;rganadigan fan; bunday usullar maj- mui. M.t. tarixi juda qadim zamonlarga borib taqaladi. Tosh qurollar yasashdan metall &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/metallar-texnologiyasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120075"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120095,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120075\/revisions\/120095"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}