Meyoz (Yun. meiosis \u2014 kamayish) \u2014 hujayra yadrosining xromosomalar sonining 2 marta kamayishi (reduktsiya) orqali boradigan bo’linishi. Jinsiy ko’payadigan o’simlik va hayvonlar uchun xos (q. Jinsiy ko’payish). M. \u2014 irsiyat va o’zgaruvchanlikning asosiy mexanizmi. M. urug’va tuxum hujayra hosil qiluvchi hujayralar \u2014 spermasit va ovositlar- ning ketma-ket ikki marta bo’linishi (1- va 2 – M.)dan iborat. Har bir M. bo’linish mitoz singari 4 faza: profaza, metafaza, anafaza, telofazadan iborat. 1-M. Pro- fazasida gomolog xromosomalar kon’yu- gasiyasi (o’zaro chalkashuvi) va krossin- gover (gomologik xromosomalar o’xshash qismlari o’rtasida genlar almashinu- VI) sodir bo’ladi. Shundan so’ng mitoz Pro-fazasidagi singari xromosomalar spirallashuvi boshlanadi; yadro mem- branasi va yadrocha emirilib, bo’linish duki hosil bo’ladi. 1-M. metafazasida gomologik xromosomalar bir-biridan ajraladi va axromatin ipchalarga ila- shib qarama-qarshi qutblarga tarqaladi. 1-M. telofazasida xromosomalar SPI- rali yoyiladi; yadro membranasi va yadrocha shakllanadi; hujayra bo’linib, xromosomalarning gaploid to’plamiga ega bo’lgan hujayralar hosil bo’ladi. 1-M. bo’linishdan so’ng hosil bo’lgan hujayralardagi xromosomalarning har qaysisi 2 tadan xromatidga ega bo’ladi. Hujayralar 2-M. ga kirishishidan ol- din interfaza bo’lmaganligi tufayli xromosomalar soni oshmaydi. Qisqa in- terfazadan so’ng hujayralarning 2-M. bo’linishi boshlanadi. 2-M. ham 4 ta fazadan iborat. 2-M. telofazasida DNK yangi hosil bo’lgan hujayralar o’rtasida teng taqsimlanganidan xromosomalar soni 2 hissa kamayadi. Xromosomalar so- nining 2 hissa kamayishi b-n poyoniga etadigan bu jarayon reduk-tsion bo’linish deyiladi. Organizmlar hayot tsiklida (q. Hayot tsikli) 3 xil M. kuzatiladi. Odam, barcha ko’p hujayrali hayvonlar va ayrim tuban o’simliklar jinsiy organlarida (q. Urug’don, tuxumdon) boradigan Game- tali, ya’ni terminal (uchki) M.da gameta- lar hosil bo’ladi (q. Gametogenez). Urug’ hujayralarning hosil bo’lishi sperma- togenez, tuxum hujayralarning hosil bo’lishi ovogenez deyiladi. Ko’pchilik zamburug’lar va suvo’tlarda urug’langan tuxum hujayralanib bo’linib, gaploid zoosporalar hosil qilishi zigota M. i. deyiladi. Yuksak o’simliklarning jinsiy organlarida gaploid spora- larning hosil bo’lishi (sporogenez)dan iborat jarayon spora M. i., ya’ni oraliq M. deyiladi. M. ota yoki ona organism xromosomalari hosil bo’lgan jinsiy hujayralar (q. Gametalar) o’rtasida teng taqsimlanadi. Gametalar ota-ona orga- nizmlari irsiy belgilarini tashuvchilar hisoblanadi. Jinsiy hujayralarning qo’shilishi natijasida hosil bo’ladigan zigotada xromosomalarning diplo-ID to’plami tiklanadi. Zigotada erkak va urg’ochi organizm irsiy belgilari mu- jassamlashgan bo’ladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Meyoz (Yun. meiosis \u2014 kamayish) \u2014 hujayra yadrosining xromosomalar sonining 2 marta kamayishi (reduktsiya) orqali boradigan bo’linishi. Jinsiy ko’payadigan o’simlik va hayvonlar uchun xos (q. Jinsiy ko’payish). M. \u2014 irsiyat … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120379"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120384,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120379\/revisions\/120384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}